អស់រយៈពេលជាង ៣៨ ព្រះវស្សាមកហើយ ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ តាំងសាវង្ស ព្រះចៅអធិការវត្តបុប្ផារាម នៅឃុំហឹងហយ ខេត្តកាម៉ាវ បានខិតខំប្រឹងប្រែងបណ្តុះអក្សរ ផ្សព្វផ្សាយធម៌វិន័យនិងចលនាជនរួមជាតិខ្មែរឱ្យគោរពនិងអនុវត្តបានល្អនូវគោលការណ៍របស់បក្ស គោលនយោបាយនិងច្បាប់របស់រដ្ឋ។ ចាប់ពីថ្នាក់រៀនអក្សរខ្មែរដោយឥតគិតថ្លៃ វត្តបានក្លាយជាទីបង្អែកផ្នែកចំណេះដឹង វប្បធម៌និងស្មារតីសម្រាប់ជនជាតិខ្មែរជាច្រើនជំនាន់នៅភូមិស្រុក។
.jpg)
ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ តាំងសាវង្ស។
* បណ្តុះអក្សរតាំងពីថ្ងៃលំបាក
នៅរសៀលនៃចុងខែសីហា យើងខ្ញុំបានធ្វើដំណើរទៅកាន់វត្តបុប្ផារាម ស្ថិតនៅភូមិកៃយ៉ា ឃុំហឹងហយ។ ក្នុងបរិយាកាសដ៏ស្ងប់ស្ងាត់នៃវត្តបុរាណមួយនេះ ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ តាំងសាវង្ស ទោះបីមានព្រះជន្មច្រើនក៏ដោយ នៅតែចងចាំបានយ៉ាងច្បាស់នូវរាល់ដំណាក់កាលនៃដំណើរដែលបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយភូមិស្រុក។ ឆ្នាំ ១៩៨៧ កាលនៅជាព្រះឧទ្ទេសាចារ្យ ព្រះអង្គបានចាត់ឱ្យមកកាន់តំណែងជាព្រះចៅអធិការវត្តបុប្ផារាម។ ពេលនោះ ផ្លូវធ្វើដំណើរនៅមានការលំបាក ផ្ទះសម្បែងមានតិចតួច ហើយជីវភាពប្រជាជននៅខ្វះខាតច្រើន។ ការសិក្សារបស់កូនចៅជនរួមជាតិខ្មែរ កាន់តែជួបការលំបាក។ ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ តាំងសាវង្ស រំឭកឡើង៖ "កាលនោះ គ្មានផ្លូវបេតុង ឬផ្លូវកៅស៊ូដូចសព្វថ្ងៃនេះទេ។ ចង់ធ្វើដំណើរ មានតែជិះទូក ឬដើរដោយថ្មើរជើង។ ក្មេងៗក្នុងភូមិស្រុក តែងទៅតាមឪពុកម្តាយធ្វើស្រែ។ ការទៅរៀនសាលាចំណេះទូទៅក៏លំបាកទៅហើយ ចុះទម្រាំរៀនអក្សរខ្មែរយើងទៀត"។
ដោយបារម្ភថា កូនចៅជនរួមជាតិខ្មែរមិនចេះអាន និងសរសេរអក្សរខ្មែរ ព្រះសង្ឃអង្គនេះ បានចាប់ផ្តើមដំណើរបណ្តុះអក្សរ។ ព្រះអង្គឆ្លងកាត់ផ្លូវដី តាមភ្លឺស្រែ និងគង់ទូកឆ្លងទៅកាន់តំបន់ភូមិស្រុកនិងវត្តខ្មែរ ដើម្បីបង្រៀនធម៌វិន័យនិងអក្សរ បន្ទាប់មកត្រឡប់មកវត្តបុប្ផារាមវិញ ដើម្បីបន្តការងារព្រះពុទ្ធសាសនា។ នៅពេលតម្រូវការសិក្សារបស់កូនចៅពុទ្ធបរិស័ទកាន់តែច្រើនឡើង ព្រះអង្គយល់ឃើញថា ចាំបាច់ត្រូវមានថ្នាក់រៀនមួយដែលមានស្ថិរភាព នៅក្នុងភូមិភាគ។ ដោយមានការគាំទ្រនិងបង្កលក្ខណៈពីរដ្ឋអំណាច ព្រះអង្គបានបើកថ្នាក់បង្រៀនអក្សរខ្មែរនៅក្នុងវត្ត ដោយរៀបចំឯកសារសិក្សាដោយខ្លួនឯង ព្រមទាំងអំពាវនាវដល់អ្នកមានប្រិយភាពក្នុងសហគមន៍ឱ្យចូលរួមបង្រៀន។ ចាប់ពីពេលនោះមក ទម្រង់ "វត្តគឺជាសាលារៀន" ត្រូវបានបន្តអនុវត្តរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។

ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ តាំង សាវង្ស ជូនអំណោយនិងវិញាបនបត្រដល់សិស្សដែលទទួលបានលទ្ធផលល្អក្នុងវគ្គសិក្សាអក្សរខ្មែររដូវវិស្សមកាល។
ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ចាប់ពីខែមិថុនាដល់ខែសីហា វត្តបុប្ផារាមតែងតែមានបរិយាកាសអ៊ូអរ ដោយទទួលសិស្សានុសិស្សមករៀនអក្សរខ្មែរដោយឥតគិតថ្លៃ។ ក្រៅពីរៀនអាន រៀនសរសេរ ប្អូនៗកុមារក៏បានសិក្សាអំពីវប្បធម៌ ទំនៀមទម្លាប់និងប្រពៃណីជនជាតិ ព្រមទាំងទទួលការអប់រំអំពីសីលធម៌ របៀបរស់នៅ និងមានការយល់ដឹងអំពីការថែរក្សាអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌។ កុមារគឹមកៅគី នៅភូមិកៃយ៉ា និយាយ៖ "រាល់ពេលរដូវវិស្សមកាល ខ្ញុំតែងមកវត្តរៀនអក្សរខ្មែរ។ ខ្ញុំចង់ថែរក្សា និងលើកតម្កើងភាសានិងអក្សររបស់ជនជាតិ។ ព្រះសង្ឃមិនត្រឹមតែបង្រៀនអក្សរទេ ថែមទាំងបង្រៀនឱ្យពួកប្អូនយល់ដឹងកាន់តែច្បាស់អំពីវប្បធម៌ខ្មែរ សុជីវធម៌ក្នុងរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ"។ ចំណែកអ្នកមីង ឡឹមធីត្វៀក នៅភូមិកៃយ៉ា រៀបរាប់ទាំងក្តីរំភើប៖ "ដោយសារព្រះឧបជ្ឈាយ៍ តាំងសាវង្ស បើកថ្នាក់បង្រៀនដោយឥតគិតថ្លៃ និងជួយឧបត្ថម្ភសៀវភៅ សម្ភារៈសិក្សា កូនៗរបស់ខ្ញុំចេះទាំងភាសាវៀតនិងអក្សរខ្មែរ។ ឥឡូវនេះ កូនៗបន្តការសិក្សាឡើងខ្ពស់ មានអ្នកខ្លះធ្វើជាគ្រូបង្រៀន និងអ្នកខ្លះធ្វើជាកម្មាភិបាលនៅឃុំ។ ទាំងនេះសុទ្ធតែជាផលនៃការអប់រំនិងការណែនាំរបស់ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ ដូច្នេះគ្រួសារខ្ញុំមានការដឹងគុណព្រះអង្គខ្លាំងណាស់"។
*ទីបង្អែកផ្នែកចំណេះដឹង រក្សាភាពសុខសាសន្តក្នុងភូមិស្រុក
ក្រៅពីយកចិត្តទុកដាក់លើការបង្រៀនអក្សរ ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ តាំងសាវង្ស ក៏បានចំណាយពេលយ៉ាងច្រើន សិក្សាស្រាវជ្រាវអំពីសតិអារម្មណ៍ហូជីមិញ ស្តីពីមហាសាមគ្គីទូទាំងជនជាតិ ការងារជនជាតិនិងសាសនា។ ផ្ដើមពីនោះ ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ យកមកអនុវត្តឱ្យសមស្របជាមួយមាគ៌ាព្រះពុទ្ធសាសនា ក្នុងការផ្សព្វផ្សាយនិងចលនាពុទ្ធបរិស័ទឱ្យរស់នៅប្រកបដោយគុណធម៌ ធ្វើល្អនិងរួមគ្នាកសាងភូមិស្រុក។ ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ តាំងសាវង្ស មានថេរដីកា៖ "អាត្មាភាពយល់ឃើញថា សតិអារម្មណ៍របស់លោកប្រធានហូជីមិញ និងមាគ៌ាព្រះពុទ្ធសាសនាមានចំណុចស្រដៀងគ្នាជាច្រើន ពិសេសស្មារតីសាមគ្គីភាព ការឧស្សាហ៍ព្យាយាម សន្សំសំចៃ និងការស្រឡាញ់មនុស្ស។ ដូច្នេះ ក្នុងថ្ងៃសីល មាមីងពុទ្ធបរិស័ទមកវត្ត អាត្មាភាពតែងរំឭកឱ្យមាមីងរក្សាសីល ព្រមទាំងអនុវត្តល្អនូវគោលការណ៍របស់បក្ស គោលនយោបាយ និងច្បាប់របស់រដ្ឋ រួមគ្នាកសាងភូមិស្រុកឱ្យកាន់តែរីកចម្រើន"។
តាមរយៈការផ្សព្វផ្សាយដែលមានលក្ខណៈជិតស្និទ្ធ និងងាយយល់ ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ តាំងសាវង្សបានក្លាយជាស្ពានដ៏សំខាន់មួយតភ្ជាប់រវាងរដ្ឋអំណាចនិងជនរួមជាតិខ្មែរ។ រាល់ការចលនារបស់វត្តបានរួមចំណែកជួយឱ្យប្រជាជនបង្កើនការយល់ដឹងអំពីច្បាប់ សកម្មចូលរួមក្នុងចលនានានានៅភូមិភាគ កសាងជនបទថ្មី និងរក្សាសន្តិសុខសណ្តាប់ធ្នាប់។ លោកទឺមិញភុក លេខាគណៈកម្មាធិការបក្សឃុំហឹងហយ វាយតម្លៃ៖ "ជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ តាំងសាវង្ស បានរួមចំណែកយ៉ាងច្រើនក្នុងការបើកថ្នាក់បង្រៀនអក្សរខ្មែរ រួមចំណែកលើកកម្ពស់ចំណេះដឹងក្នុងតំបន់ជនជាតិ។ អាស្រ័យហេតុនោះ ការងារផ្សព្វផ្សាយគោលការណ៍របស់បក្ស គោលនយោបាយ និងច្បាប់របស់រដ្ឋ កាន់តែមានភាពងាយស្រួល; ប្រជាជនសកម្មចូលរួមក្នុងចលនាប្រឡងប្រណាំងស្នេហាជាតិ និងការកសាងជនបទថ្មី។ ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ ពិតជាស្ពានតភ្ជាប់រវាងបក្ស រដ្ឋអំណាច និងជនរួមជាតិខ្មែរ" ។
មិនត្រឹមតែបង្រៀនអក្សរប៉ុណ្ណោះ ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ ក៏បានភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយសប្បុរសជន ដើម្បីយកចិត្តទុកដាក់ជួយដល់គ្រួសារក្រីក្រ ផ្តល់អាហារូបករណ៍និងជូនអំណោយដល់សិស្សានុសិស្សដែលមានជីវភាពលំបាក។ សកម្មភាពជាក់ស្តែងទាំងនេះ បានរួមចំណែកជួយឱ្យប្រជាជនមានជំនឿទុកចិត្តកាន់តែខ្លាំង ស្ងប់អារម្មណ៍ក្នុងការពលកម្មផលិត និងខិតខំប្រឹងប្រែងឈានឡើងក្នុងជីវភាព៕
យ៉្វអាញ - ពេជ្រសឿន