វប្បធម៌-សិល្បៈ វប្បធម៌

26/06/2026 - 07:24

ស្លាកស្នាមវប្បធម៌បុរាណនៅវត្តសម្បូររង្សី

ស្ថិតនៅភូមិត្រាខាវ ឃុំកូវកែ ខេត្តវិញឡុង វត្តសម្បូររង្សី គឺជាវត្តខ្មែរបុរាណមួយដែលមានប្រវត្តិយូរអង្វែងនៅណាមបូ។ មិនត្រឹមតែជាមជ្ឈមណ្ឌលប្រជុំជីវភាពជំនឿរបស់ជនរួមជាតិខ្មែរប៉ុណ្ណោះទេ វត្តនៅទាំងជាកន្លែងរក្សានូវវត្ថុបុរាណមានតម្លៃជាច្រើនមានអាយុកាលជាង ១.០០០ ឆ្នាំ រួមចំណែកឆ្លុះបញ្ចាំងពីជីវភាពវប្បធម៌ និងជំនឿរបស់អ្នកស្រុកតំបន់នេះនាសម័យបុរាណ។

ជាកន្លែងរក្សានូវវត្ថុបុរាណដ៏មានតម្លៃជាច្រើនដែលមានអាយុកាលជាង ១.០០០ ឆ្នាំ។

វត្តសម្បូររង្សី បានកសាងឡើងក្នុងគ្រិស្តសករាជ ៣៧៣ លើបរិវេណដីទួលខ្ពស់ដែលមានផ្ទៃដីជាង ១ ហិកតា។ ឆ្លងកាត់អស់រយៈពេលជាង ១៦ សតវត្សរ៍ មកទល់ពេលនេះ វត្តបានក្លាយជាកន្លែងរក្សានូវស្លាកស្នាមប្រវត្តិសាស្ត្រ និងវប្បធម៌ដ៏វិសេសវិសាលជាច្រើនរបស់សហគមន៍ខ្មែរណាមបូ។ បច្ចុប្បន្ន វត្តនៅទាំងអភិរក្សវត្ថុបុរាណជាច្រើន ដូច៖ សិលាចារិកអក្សរបុរាណសាស្ត្រាស្លឹករឹត និមិត្តរូបលិង្គ-យោនី ព្រមទាំងឧបករណ៍ប្រជុំជីវភាពប្រចាំថ្ងៃជាច្រើនរបស់អ្នកស្រុកសម័យមុន។ វត្ថុបុរាណទាំងនេះ បានរកឃើញក្នុងអំឡុងពេលខុសៗ គ្នា ជាពិសេសគឺក្នុងដំណើរការជួសជុលនិងកែលម្អ សំណង់នានានៅក្នុងបរិវេណវត្ត។

ព្រះតេជព្រះគុណ ថាច់យឿង ព្រះចៅអធិការវត្តសម្បូររង្សី មានថេរដីកា៖ វត្តមិនត្រឹមតែមានប្រវត្តិយូរលង់ប៉ុណ្ណោះទេ នៅទាំងជាកន្លែងរក្សាវត្ថុបុរាណដ៏មានតម្លៃជាច្រើន ដែលដូនតាជំនាន់មុនៗលោកបានអភិរក្សនិងបន្សល់ទុកមក។ វត្ថុ បុរាណទាំងនេះ គឺជាភស្តុតាងនៃដំណើរការកកើត និងអភិវឌ្ឍន៍ជំនឿ ព្រមទាំងជីវភាពវប្បធម៌របស់សហគមន៍ប្រជាជននៅភូមិភាគឆ្លងកាត់ជាច្រើនដំណាក់កាល។ “វត្ថុបុរាណដែលកំពុងរក្សានៅក្នុងវត្ត ទោះបីមិនមានតម្លៃធំធេងផ្នែកសម្ភារៈក៏ដោយ ប៉ុន្តែមានតម្លៃធំធេងណាស់ខាងផ្នែកប្រវត្តិសាស្ត្រនិងវប្បធម៌។ នេះគឺជាបេតិកភណ្ឌដ៏មានតម្លៃដែលដូនតាបានបន្សល់ទុកមក។ វត្តព្រមទាំងគណៈកម្ម ការ និងពុទ្ធបរិស័ទ តែងតែថែរក្សា ប្រមូលវត្ថុទាំងនេះ ព្រមទាំងសហការជាមួយស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ច និងអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនានា ដើម្បីស្រាវជ្រាវ កំណត់អាយុកាល ក៏ដូចជាតម្លៃវត្ថុនីមួយៗ” ព្រះតេជ ព្រះគុណ ថាច់យឿង មានថេរដីកាចែករំលែកដូច្នេះ។

តាមថេរដីការរបស់ព្រះតេជព្រះគុណ ថាច់យឿង វត្ថុបុរាណជាច្រើនបានកំណត់អាយុកាលជាង ១.០០០ ឆ្នាំមកហើយ។ លទ្ធផលស្រាវជ្រាវជំហានដំបូងបង្ហាញថា ក្នុងបរិវេណវត្តសម្បូររង្សី ធ្លាប់ជាកន្លែងបន្សល់នៅសំណង់ជំនឿពាក់ព័ន្ធនឹងព្រហ្មញ្ញសាសនា មុនពេលព្រះពុទ្ធសាសនាបានផ្សព្វផ្សាយចូលមក និងអភិវឌ្ឍយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងសហគមន៍ជនរួមជាតិខ្មែរ។ ប្រការនេះ បានបង្ហាញតាមរយៈនិមិត្តរូបនៃលិង្គ-យោនី និងស្លាកស្នាមវប្បធម៌បុរាណជាច្រើនដែលបានរកឃើញក្នុងបរិវេណវត្ត។

បច្ចុប្បន្ន វត្តសម្បូររង្សីមិនត្រឹមតែជាកន្លែងប្រជុំជីវភាពសាសនារបស់ជនរួមជាតិខ្មែរប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាអាសយដ្ឋានដ៏មានតម្លៃក្នុងការស្រាវជ្រាវ ប្រវត្តិសាស្ត្រ វប្បធម៌ និងឯកសារបុរាណវិទ្យាទៀតផង។ ការអភិរក្សនិងបន្សល់នូវវត្ថុបុរាណទាំងឡាយ ប្រកបដោយលក្ខណៈនៃការផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ដ៏មានតម្លៃ ព្រមទាំងជួយឱ្យយុវជនជំនាន់ក្រោយបានយល់ដឹងបន្ថែមអំពីឫសគល់ និងបេតិកភណ្ឌរបស់ដូនតានៅលើតំបន់ដីណាមបូ៕

ទីទុយ - មេងលី

ចែករំលែកអត្ថបទ

ពាក្យគន្លឹះ