21/03/2026 - 06:00

ការ​ពារ​សុ​វត្ថិ​ភាព​ដំ​ណាំ រុក្ខ​ជាតិ​ហូប​ផ្លែ​ក្នុង​រដូវ​ប្រាំង រីង​គោក 

តាំង​ពី​ដើម​ខែ​មិនា​ដល់​បច្ចុប្បន្ន​នៅ​លើ​ភូមិ​ឋាន​ទី​ក្រុង​កឹង​ធើ​ និង​ទូ​ទាំង​តំ​បន់​វាល​រាប​ទន្លេ​គឺវ​ឡុង​បាន​ធ្លាក់​ភ្លៀង​ខុស​រដូវ ប៉ុន្តែ​សភាព​ជ្រាប​ប្រៃ​នៅ​កម្រិត​ខ្ពស់ ជ្រាប​ចូល​ជ្រៅ​ក្នុង​វាល​ស្រែ ជះ​ឥទ្ធ​ពល​ដល់​ការ​ផលិត​របស់​ប្រ​ជា​ជន។ តាម​ការ​ព្យា​ករណ៍​រីង​គោក​ជ្រាប​ប្រៃ​បន្ត​អូស​បន្លាយ​ក្នុង​បុន្មាន​ខែ​ខាង​មុខ។ បង្វែរ​ពូជ​ឈើ ការ​ពារ​ដំ​ណាំ រុក្ខ​ជាតិ​ហូប​ផ្លែ ផលិត​សម​ស្រប​នឹង​រីង​គោក ជ្រាប​ប្រៃ​កំ​ពុង​បាន​ផ្នែក​សមត្ថ​កិច្ច​សកម្ម​ឃោស​នា ចលនា​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​អនុ​វត្ត​សំ​ដៅ​បន្ថយ​ការ​ខូច​ខាត​អាច​កើត​ឡើង។

កសិ​ករ​ឃុំ​ធើយ​ហឹង (ទី​ក្រុង​កឹង​ធើ) ដាក់​ប្រ​ព័ន្ធ​ស្រោច​ស្រព​ចំ​ការ​រុក្ខ​ជាតិ ប្រឹត​សំ​ចៃ​ទឹក​ក្នុង​រដូវ​ប្រាំង។

ទប់​ទល់​រីង​គោក ជ្រាប​ប្រៃ

លោក​ត្រឹង​ថាញ​ហាយ នៅ​ឃុំ​វិញ​ទ្រិន​ (ទី​ក្រុង​កឹង​ធើ) ឱ្យ​ដឹង៖ ក្នុង​ខណៈ​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​ទឹក​ក្នុង​ដង​ព្រែក​ចុះ​ទាប ផលិត​កសិ​កម្ម​រង​ការ​ចំ​ណាយ​ច្រើន​ដោយ​ការ​បូម​ទឹក​និង​ស្តុក​ទឹក។ ហេតុ​នោះ​ក្រោយ​ពេល​ប្រ​មូល​ផល​ស្រូវ​រដូវ​សម្រក ២០២៥​-២០២៦​រួច គ្រួ​សារ​ខ្ញុំ​បង្វែរ​មក​ដាំ​ល្ង​ជំ​នួស​ឱ្យ​រដូវ​ស្រូវ​ដើម​ឆ្នាំ។ ព្រោះ​ល្ង​ជា​ដំ​ណាំ​ប្រើ​ទឹក​តិច​ជាង​ស្រូវ បន្ថយ​ការ​បូម​ទឹក បន្ថយ​ថវិ​កា​ផលិត​ក្នុង​រដូវ​ប្រាំង​នេះ។

នៅ​ឃុំ​វិញ​ទ្រិន​បន្លែ​បង្ការ បាន​ដាំ​ដុះ​លើ​ផ្ទៃ​ដី​ជា​ច្រើន​និង​បាន​កសិ​ករ​ដាំ​ជុំ​ឆ្នាំ សំ​ខាន់​គឺ​ប្រ​ភេទ​បន្លែ​បង្ការ​ហូប​ស្លឹក​និង​មើម​។ល។ ដូច្នេះ​ប្រ​ភព​ទឹក​ស្រោច​ក្នុង​រដូវ​ប្រាំង​បាន​កសិ​ករ​ម្ចាស់​ការ​ស្តុក​ក្នុង​ស្រះ​ខ្វែង។ មា​មីង​តែង​ក្តាប់​ពត័​មាន​ពី​ភាព​រីង​គោក ការ​ប្រែ​ប្រួល​នៃ​អា​កាស​ធាតុ​ដើម្បី​អនុ​វត្ត​បណ្តា​ដំ​ណោះ​ស្រាយ​ការ​ពារ​ដំ​ណាំ​ក្នុង​បរិ​ការណ៍​រដូវ​ប្រាំង​អូស​បន្លាយ​បុន្មាន​ខែ។

លោក​ង្វៀង​វាំង​តឹម នៅ​ឃុំ​វិញ​ទ្រិន​ ឱ្យ​ដឹង៖ រៀង​រាល់​ឆ្នាំ​ក្រោយ​ពី​បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ​វៀត​ណាម​គឺ​ក្តៅ​ខ្លាំង​និង​រីង​គោក។ ដក​បទ​ពិ​សោធន៍​ក្នុង​បុន្មាន​ឆ្នាំ​មុន ដើម​រដូវ​ប្រាំង​ឆ្នាំ​នេះ​ប្រ​ជា​ជន​ជីក​ស្តា​បណ្តា​ខ្វែង​ស្រះ​ដើម្បី​បង្កើន​ផ្ទៃ​ដី​ស្តុក​ទឹក។ ទន្ទឹម​នឹង​នោះ ផ្នែក​កសិ​កម្ម​ឃុំ​ក៏​ផ្តល់​ពត័​មាន ឃោស​នា​ឱ្យ​កសិ​ករ​ក្តាប់​បាន​ពី​សភាព​រីង​គោក ប្រ​ភព​ទឹក​ជោរ​ដើម្បី​ម្ចាស់​ការ​បូម ស្តុក​ទុក។ ដូច្នេះ​ដល់​ខណៈ​ពេល​នេះ​ប្រ​ភព​ទឹក​នៅ​តែ​មិន​ទាន់​គ្រប់​ស្រោច​ឱ្យ​បន្លែ។

តាម​មន្ទីរ​កសិ​កម្ម​និង​បរិ​ស្ថាន​ទី​ក្រុង​កឹង​ធើ តាំង​ពី​ដើម​ឆ្នាំ​ផ្នែក​កសិ​កម្ម​ទី​ក្រុង​ប្រ​មូល​ផ្តុំ​ណែ​នាំ​ឧបត្ថម្ភ​កសិ​ករ​បង្វែរ​ពូជ​ដំ​ណាំ សត្វ​ចិញ្ចឹម​សម​ស្រប​ជា​មួយ​សភាព​រីង​គោក ជ្រាប​ប្រៃ ខ្វះ​ទឺក​សាប​សម្រាប់​ផលិត។ តាម​នោះ​ផ្ទៃ​ដី​ដំ​ណាំ​មិន​សូវ​ប្រើ​ទឹក​ដូច​បន្លែ សណ្តែក និង​បណ្តា​ប្រ​ភេទ​រុក្ខ​ជាតិ​ឧស្សា​ហកម្ម​ខ្លី​ថ្ងៃ​បាន​ប្រ​មូល​ផ្តុំ​ផលិត។

បច្ចុប្បន្ន ទី​ក្រុង​មាន​ផ្ទៃ​ដី​ដាំ​ដំ​ណាំ​ស្បៀង​អា​ហារ​សរុប ៣២.​៤៧៦​ហិក​តា។ ក្នុង​នោះ​មាន​៣១៧​ហិក​តា​ដាំ​ពោត ៩៧៥​ហិក​តា​ដាំ​ដំ​ឡូង​គ្រប់​ប្រ​ភេទ ៨២​ហិក​តា​ដាំ​ខ្ទឹម​ក្រ​ហម ៥០​ហិក​តា​ដាំ​សណ្តែក​គ្រប់​ប្រ​ភេទ ៤.៧​០០​ហិក​តា​ដាំ​បន្លែ។ ផ្ទៃ​ដី​ដាំ​រុក្ខ​ជាតិ​យូរ​ឆ្នាំ​ក៏​កើន​បើ​ប្រៀប​នឹង​រយៈ​ពេល​ដូច​គ្នា​កាល​ពី​ឆ្នាំ​មុន បច្ចុប្បន្ន​ទី​ក្រុង​មាន​ផ្ទៃ​ដី​សរុប ១១៩​.៣០០​ហិក​តា​ដាំ​ដើម​ឈើ​យូរ​ឆ្នាំ។ ក្នុង​នោះ​ផ្ទៃ​ដី​ដាំ​រុក្ខ​ជាតិ​ហូប​ផ្លែ​គឺ​១០០​.៣២៧​ហិក​តា រួម​មាន​ទូ​រេន​១.៤​៤៨៣​ហិក​តា អំ​ពៅ​១៥.​៥៥៥​ហិក​តា ផ្លែ​ទឹក​ដោះ ៣.៨៩១​ហិក​តា ស្វាយ​៨.​៣៧២​ហិក​តា មៀន​៥.៨៥៣​ហិក​តា ក្រូច​៤.៩​៥៤ហិកតា​ក្រូច​ឆ្មារ ៧.៣​០៣​ហិក​តា​។ល។ ផ្នែក​កសិ​កម្ម​បណ្តា​ភូមិ​ភាគ​កំ​ពុង​ឈាន​ចូល​ដំ​ណាក់​កាល​ជីក​ស្តារ​ប្រ​ឡាយ​ធា​រា​សាស្រ្ត​វាល​ស្រែ ស្តុក​ទឹក​បម្រើ​ការ​ស្រោច​ស្រព ផលិត​ក្នុង​រដូវ​ប្រាំង។

ម្ចាស់​ការ​ទប់​ទល់

លោក​ស្រី​ផាម​ធី​មិញ​ហីវ ប្រ​ធាន​សា​ខា​នា​យក​ដ្ឋាន​ដាំ​ដុះ​និង​ការ​ពារ​រុក្ខ​ជាតិ​ទី​ក្រុង​កឹង​ធើ សង្កត់​ធ្ងន់៖ ក្រោយ​ពេល​ប្រ​មូល​ផល​ស្រូវ​រដូវ​សម្រក​ឆ្នាំ​២០២៥​-២០២៦ បណ្តា​ភូមិ​ភាគ​គួរ​សកម្ម​ចល​នា​កសិ​ករ​បង្វែរ​ផ្ទៃ​ដី​ដាំ​ដំ​ណាំ​លើ​ដី​ធ្វើ​ស្រែ​មិន​សូវ​បាន​ផល សំ​ដៅ​ទប់​ទល់​រីង​គោក ខ្វះ​ទឹក​សាប​ផលិត។ ចំ​ពោះ​ភូមិ​ភាគ​ណា​ដែល​មិន​ចុះ​ពូជ​ដំ​ណាំ គួរ​ភ្ជួ​រាស់​ហាល​ដី​ដើម្បី​កំ​ចាត់​ពន្លក​ជំងឺ​លើ​វាល​ស្រែ​និង​វិនិ​ច្ឆ័យ​ជញ្រ្ចាំង​ដើម្បី​បម្រើ​ល្អ​រដូវ​ស្រូវ​បន្ទាប់។

លោក​ស្រី​ផាម​ធី​មិញ​ហីវ ក្រើន​រំ​លឹក៖ ចំ​ពោះ​ចំ​ការ​រុក្ខ​ជាតិ​ហូប​ផ្លែ គួរ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ប្រ​ព័ន្ធ​ទឹក​ក្នុង​ស្រះ​ចំ​ការ ឧស្សាហ៍​ផ្លាស់​ទឹក​ក្នុង​ស្រះ​ចំ​ការ​រក្សា​កម្រិត​ទឹក​ក្នុង​ស្រះ​ឃ្លាត​ពី​លីប​ប្រ​ហែល​០,៦​មែត្រ​ក្នុង​រដូវ​ប្រាំង​និង​០,៨​មែត្រ​ក្នុង​រដូវ​វស្សា បន្ថយ​ទឹក​ស្រោច​លើ​ស្លឹក​បើ​ស្រោច​ត្រូវ​ស្រោច​ពី​លើ​ចុះ​និង​ត្រូវ​ស្រោច​ច្រើន មិន​គួរ​ស្រោច​ទឹក​ក្រោយ​ម៉ោង​៣​រសៀល ល្អ​បំ​ផុត​ស្រោច​នា​ពេល​ព្រឹក​រក្សា​កម្រិត​សំ​ណើម​ដី​សម​ស្រប​ប្រ​ហែល​៧០-​៨០%​ដើម្បី​ការ​ពារ​ដំ​ណាំ​លូត​លាស់​ល្អ​ក្នុង​រដូវ​ប្រាំង​រីង​គោក​ជ្រាប​ប្រៃ។

តាម​មន្ទី​កសិ​កម្ម​និង​បរិ​ស្ថាន​ទី​ក្រុង​កឹង​ធើ ខណៈ​ពេល​នេះ​លើ​បន្លែ​ត្រូវ​ពិ​និត្យ​កម្រិត​ប្រៃ​របស់​ទឹក​មុន​ពេល​បូម​ស្រោច ប្រើ​ផ្ទាំង​កៅ​ស៊ូ ចំ​បើង​ដើម្បី​រក្សា​សំ​ណើម​ឱ្យ​ដី​អនុវត្ត​បណ្តា​បច្ចេក​វិជ្ជា​ស្រោច​ប្រឹត​សំ​ចៃ។ មា​មីង​កសិ​ករ​គួរ​បង្កើន​ប្រើ​ជី​ធម្ម​ជាតិ ជី​កាល​ស្យូម​ស៊ី​លិក ថ្នាំ​ការ​ពារ​រុក្ខ​ជាតិ​មាន​ប្រ​ភព​ជីវ​សាស្ត្រ ក្រើន​រំ​លឹក​មិន​ចុះ​ពូជ​ចំ​ពោះ​តំ​បន់​មាន​ហនិ​ភ័យ​ជ្រាប​ប្រៃ​ខ្ពស់​និង​ខ្វះ​ទឹក​ស្រោច។

លើ​រុក្ខ​ជាតិ​ហូប​ផ្លែ​សព្វ​ថ្ងៃ​មាន​ប្រ​ហែល​៨.០០០​ហិក​តា អាច​រង​ឥទ្ធ​ពល​ត្បិត​ជ្រាប​ប្រៃ ប្រ​មូល​ផ្តុំ​នៅ​ឃុំ​វិញ​វៀង សា​ភៀង លឿង​តឹម ឡុង​ភូ កេ​សាត់ អាង​ថាញ់ គីវ​ឡាវ​យុង។ ដូច្នេះ​មា​មីង​កសិក​ត្រូវ​ពង្រឹង​ប្រ​ព័ន្ធ​ភ្លឺ​ទំ​នប់​ជុំ​វិញ​ចំ​ការ​ដើម្បី​រាំង​ស្កាត់​ប្រៃ​ជ្រាប​ចូល។ វាស់​កម្រិត​ប្រៃ​ហ្មត់​ចត់​មុន​ពេល​យក​ទឹក មិន​ស្រោច​ទឹក​មាន​កម្រិត​ប្រៃ​ជាង​១​ភាគ​ពាន់​ឱ្យ​ដំ​ណាំ។

ចំ​ពោះ​រុក្ខ​ជាតិ​ហូប​ផ្លែ​ដូច​ទូ​រេន សាវ​ម៉ាវ មង្ឃុត មិន​ស្រោច​ទឹក​មាន​កម្រិត​ប្រៃ​ជាង​០,៥​ភាគ​ពាន់។ ក្នុង​រយៈ​ពេល​ជ្រាប​ប្រៃ គ្រាន់​តែ​ស្រោច​ទឹក​តិច​ជួយ​ឱ្យ​ដើម​មិន​ស្វិត​និង​ដី​មិន​ស្ងួត​ប្រេះ (អូស​បន្លាយ​រយៈ​ពេល​ស្រោច​២ដង បន្ថយ​ចំ​នួន​ស្រោច​និង​បរិ​មាណ​ទឹក​ស្រោច)។ ពេល​មាន​ហា​និភ័យ​ជ្រាប​ប្រៃ​ត្រូវ​ម្ចាស់​ការ​ប្រើ​ប្រ​ភព​វត្ថុ​ធាតុ​ធម្ម​ជាតិ (ចំ​បើង ស្មៅ​ស្ងួត ស្លឹក​ស្ងួត) រឺ​គ្រប​ផ្ទាំង​កៅ​ស៊ូ​កសិ​កម្ម​ដើម្បី​គ្រប​គល់​រក្សា​សំ​ណើម​ឱ្យ​ដី។ កាត់​មែក កាត់​ក្តិប​ផ្កា ដើម្បី​បន្ថយ​បំ​ភាយ​ចំ​ហាយ​ទឹក។

សំ​ខាន់​មា​មីង​កសិ​ករ​មិន​ត្រូវ​វិនិច្ឆ័យ​ឱ្យ​ចេញ​ផ្កា​ខុស​រដូវ ឬ​ដាំ​ថ្មី​ក្នុង​រយៈ​ពេល​រីង​គោក (បើ​ប្រ​ភព​ទឹក​សាប​មិន​ធា​នា​ផ្គត់​ផ្គង់​គ្រប់​ឱ្យ​ដើម) បង្កើន​រក្សា​ទឹក​សាប​ក្នុង​ខ្វែង​ប្រើ​វិធាន​ការ​ស្រោច​ទឹក​ប្រឹត​សំ​ចៃ បង្កើន​ប្រើ​ជី​ធម្ម​ជាតិ​ កាល​ស្យូម ហ្វូត​ហ្វាត សំ​ដៅ​បន្ថយ​ដើម​ពុល​ដោយ​ជ្រាប​ប្រៃ៕

ហា​វាំង-ចន្ថា

ចែករំលែកអត្ថបទ