22/04/2026 - 06:02

សុខា​ភិបាល​មូល​ដ្ឋាន​ជា​ជួរ​មុខ​ក្នុង​ការ​ថែ​ទាំ​សុខ​ភាព​ប្រ​ជា​ជន​ 

ការ​ពារ​ថែ​ទាំ​និង​លើក​កម្ពស់​សុខ​ភាព​ប្រ​ជា​ជន តែង​បាន​បក្ស​និង​រដ្ឋ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​យ៉ាង​ខ្លាំង។ មាន​គោល​ការណ៍​និង​គោល​នយោ​បាយ​សំ​ខាន់ៗ​ជា​ច្រើន ត្រូវ​បាន​ប្រ​កាស​ឱ្យ​ប្រើ​និង​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​អនុ​វត្ត ពិ​សេស​គឺ​ការ​លើក​កម្ពស់​គុណ​ភាព​សុខា​ភិបាល​មូល​ដ្ឋាន បាន​រួម​ចំ​ណែក​សម្រេច​បាន​សមិទ្ធ​ផល​ជា​ច្រើន​ក្នុង​ការ​ងារ​ថែ​ទាំ​សុខ​ភាព​សហ​គមន៍។

 សុខា​ភិ​បាល​មូល​ដ្ឋាន​មាន​តួ​នា​ទី​សំ​ខាន់​ក្នុង​ការ​ថែ​ទាំ​សុខ​ភាព​ដំ​បូង​ បង្ការ​ជំងឺ​និង​គ្រប់​គ្រង​សុខ​ភាព​សហ​គមន៍។

សុខា​ភិបាល​មូល​ដ្ឋាន ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ជា ”ជួរ​មុខ​” ជិត​ដិត​ប្រ​ជា​ជន​បំ​ផុត រក្សា​តួ​នា​ទី​សំ​ខាន់​ក្នុង​ការ​ថែ​ទាំ​សុខ​ភាព​ដំ​បូង បង្ការ​ជំងឺ​និង​គ្រប់​គ្រង​សុខ​ភាព​សហ​គមន៍។ ជា​ច្រើន​ឆ្នាំ​មក​នេះ រួម​ជា​មួយ​នឹង​ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​លើ​ការ​វិនិ​យោគ​របស់​រដ្ឋ​អំ​ណាច​គ្រប់​ថ្នាក់​ ប្រ​ព័ន្ធ​សុខា​ភិបាល​មូល​ដ្ឋាន​លើ​ភូមិ​ឋាន​ទី​ក្រុង ជា​ជំ​ហានៗ​ត្រូវ​បាន​ពង្រឹង​និង​អភិ​វឌ្ឍន៍។ ចាប់​តាំង​ពី​ការ​បង្កើន​កម្រិត​មូល​ដ្ឋាន​សម្ភារៈ បំ​ពាក់​បរិក្ខារ​ពេទ្យ​រហូត​ដល់​ការ​លើក​កម្ពស់​គុណ​ភាព​សកម្ម​ភាព​មុខ​ជំ​នាញ ដំ​ណាក់​សុខា​ភិ​បាល​នា​នា​ក៏​ឆ្លើយ​តប​តម្រូវ​ការ​ថែ​ទាំ​សុខ​ភាព​ប្រ​ជា​ជន​កាន់​តែ​ល្អ​ប្រ​សើរ។

ដំ​ណាក់​សុខា​ភិ​បាល​ឃុំ​ឡាយ​ហ្វា គឺ​ជា​សំ​ណង់​មួយ​ក្នុង​ចំ​ណោម​សំ​ណង់​ទាំង​ឡាយ​ដែល​បាន​វិនិ​យោគ​ក​សាង​ថ្មី ដោយ​ថវិ​កា​សរុប​ជាង ៣០ ពាន់​លាន​ដុង​ពី​ប្រ​ភព​ថវិកា​រដ្ឋ​និង​ដាក់​ឱ្យប្រើ​ប្រាស់​ជា​ផ្លូវ​ការ​ចាប់​តាំង​ពី​ខែ​សី​ហា​ ឆ្នាំ ២០២៥។ ជា​មួយ​ទ្រង់​ទ្រាយ​សំ​ណង់​កម្រិត ៤ ដំ​ណាក់​សុខា​ភិបាល​ត្រូវ​បាន​រចនា​ប្លង់​សម​រម្យ​ ទំ​នើប​ ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​បទ​ដ្ឋាន​របស់​ដំ​ណាក់​សុខា​ភិ​បាល​ថ្នាក់​ឃុំ​តាម​ការ​កំ​ណត់​របស់​ក្រ​សួង​សុខា​ភិ​បាល។

វេជ្ជ​បណ្ឌិត​ ត្រាង​មិញ​ទ្រី នា​យក​ដំ​ណាក់​សុខា​ភិបាល​ឃុំ​ឡាយ​ហ្វា​ ឱ្យ​ដឹង៖ ទន្ទឹម​នឹង​ការ​វិ​និយោគ​ហេដ្ឋា​រចនា​សម្ព័ន្ធ ដំ​ណាក់​នៅ​ទាំង​បំ​ពាក់​បរិក្ខារ​ពេទ្យ​ចាំ​បាច់​ជា​ច្រើន ដើម្បី​បម្រើ​ការ​ងារ​ពិ​និត្យ ព្យា​បាល​ជំងឺ មាន​ដូច៖ ម៉ា​ស៊ីន​អេកូ​ម៉ា​ស៊ីន​ស្ទង់​អគ្គិ​សនី​បេះ​ដូង​បំ​ពង់​អុក​ស៊ី​ហ្សែន ឧប​ករណ៍​ពិ​និត្យ​ជំងឺ​និង​ឧប​ករណ៍​ផ្សេងៗ​ជា​ច្រើន​ទៀត។ ឧប​ករណ៍​ទាំង​នេះ រួម​ចំ​ណែក​លើក​កម្ពស់​គុណ​ភាព​នៃ​ការ​ធ្វើ​រោគ​វិនិច្ឆ័យ​ និង​ព្យា​បាល​ជំងឺ​ជូន​ប្រ​ជា​ជន​នៅ​តាម​ដំ​ណាក់​សុខា​ភិបាល​មូល​ដ្ឋាន។

ដំ​ណាក់​សុខា​ភិបាល​ឃុំ​ឡាយ​ហ្វា ក៏​មាន​បន្ទប់​មុខ​ងារ​គ្រប់​សព្វ​តាម​ការ​កំ​ណត់​ រួម​មាន៖ បន្ទប់​ពិ​និត្យ​ជំងឺ​ បន្ទប់​ប្រ​ចាំ​ការ បន្ទប់​សង្គ្រោះ​ដំ​បូង-សង្គ្រោះ​បន្ទាន់ បន្ទប់​ចាក់​វ៉ាក់​សាំង បន្ទប់​ពិ​និត្យ​រោគ​ស្ត្រី បន្ទប់​វេជ្ជ​សាស្ត្រ​បុរាណ​និង​បន្ទប់អ្នក​ជំងឺ​សម្រាក​ព្យា​បាល។ ប្រ​ព័ន្ធ​ប្រ​ព្រឹត្តិ​កម្មកាក​សំ​ណល់​ពេទ្យ​និង​មណ្ឌល​អនា​ម័យ ក៏​បាន​កសាង​ធា​នា​ត្រឹម​ត្រូវ​តាម​បទ​ដ្ឋាន​អំ​ពី​អនា​ម័យ​បរិ​ស្ថាន​និង​គ្រប់​គ្រង​ជំងឺ​ឆ្លង។ អា​ស្រ័យ​ការ​វិ​និយោគ​នេះ បាន​ផ្តល់​ទំ​នុក​ចិត្ត​ក្នុង​ការ​ថែ​ទាំ​សុខ​ភាព​ប្រ​ជា​ជន​នៅ​លើ​ភូមិ​ឋាន។

បង​ស្រី​ត្រឹង​ធី​ឡា ប្រ​ជា​ជន​នៅ​ភូមិ​ព្រៃ​ជាប់ A ឱ្យ​ដឹង៖ “ដំ​ណាក់​សុខា​ភិបាល​បាន​វិនិ​យោគ​កសាង​រឹង​មាំ ព្រម​ទាំង​បំ​ពាក់​បរិក្ខារ​ពេទ្យ​សព្វ​គ្រប់ ដូច្នេះ ប្រ​ជា​ជន​យើង​ខ្ញុំ​នឹង​នរ​ចិត្ត​ពេល​មក​ពិ​និត្យ​សុខ​ភាព​ម្តងៗ។ កង​ជួរ​គ្រូ​ពេទ្យ​ វេជ្ជ​បណ្ឌិត ក៏​រួស​រាយ​រាក់​ទាក់ ហើយ​ថែ​ទាំ​អ្នក​ជំ​ងឺ​ដោយ​អស់​ពី​ចិត្ត”។

ចំ​ណែក​លោក​ថាច់​ខា នៅ​ឃុំ​ឡាយ​ហ្វា ចែក​រំលែក៖ “ជា​ច្រើន​ឆ្នាំ​មក​នេះ ដំ​ណាក់​សុខា​ភិ​បាល​បាន​បំ​ពាក់​ឧប​ករណ៍​ពេទ្យ​ទំ​នើបៗ ម្យ៉ាងដំ​ណាក់​ទើប​បានក​សាង​ថ្មី​ មា​មីង​នឹង​នរ​ចិត្ត​ពេលមក​ពិនិត្យ​សុខ​ភាព​នៅ​ដំ​ណាក់​សុខា​ភិបាល​នេះ ព្រោះ​មាន​ភាព​ងាយ​ស្រួល​ជួយ​សន្សំ​សំ​ចៃ​ថវិកា​និង​ពេល​វេលា​ធ្វើ​ដំ​ណើរ​ទៅ​មក​ផង”។

ដោយ​បាន​វិនិ​យោគ​ព្រមៗ​គ្នា​អំ​ពី​មូល​ដ្ឋាន​សម្ភារៈ​ និង​ឧប​ករណ៍​ពេទ្យ សកម្ម​ភាព​មុខ​ជំ​នាញ​នៅ​ដំ​ណាក់​សុខា​ភិបាល​ត្រូវ​បាន​លើក​កម្ពស់​ជា​លំ​ដាប់។ មធ្យម​ភាគ​ជា​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ ​ដំ​ណាក់ទទួល​អ្នក​ជំងឺ​មក​ពិនិត្យ​សុខ​ភាព ពិ​គ្រោះ​និង​ព្យា​បាល​ជំងឺ​ទូ​ទៅ​ប្រ​មាណ​ពី​ ៦០-​៧០ លើកនាក់។ ទន្ទឹម​នឹង​នោះ មាន​អ្នក​ជំងឺ​ប្រ​មាណ ៣០ នាក់​មក​ព្យា​បាល​ដោយ​វិធី​សាស្ត្រ​ផ្សេងៗ ដូច​ជា៖ ចាក់​ម្ជុល​វិទ្យា​សាស្ត្រ គក់​ច្រ​បាច់ ចុច​ជីព​ចរ…។

ដើម្បី​លើក​កម្ពស់​គុណ​ភាព​សេ​វា​សុខា​ភិបាល​មូល​ដ្ឋាន រយៈ​ពេល​កន្លង ទី​ក្រុង​កឹង​ធើ​ បាន​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​លើ​ការ​វិ​និយោគ​កសាង​ ជួស​ជុល​និង​បង្កើន​កម្រិត​ដំ​ណាក់​សុខា​ភិបាល​ឃុំ សង្កាត់​ជា​ច្រើន។ នេះ​គឺ​ជា​ដំ​ណោះ​ស្រាយ​មួយ​ក្នុង​ចំ​ណោម​ដំ​ណោះ​ស្រាយ​សំ​ខាន់ៗ សំ​ដៅ​ធ្វើ​ឱ្យ​សុក្រឹតប​ណ្តាញ​សុខា​ភិបាល​មូល​ដ្ឋាន ជួយ​ប្រ​ជា​ជន​បាន​កៀក​ជិត​សេ​វា​ថែ​ទាំ​នៅ​មូល​ដ្ឋាន កាត់​បន្ថយ​ការ​ហួស​ចំ​ណុះ​នៅ​មន្ទីរ​ពេទ្យ​ថ្នាក់​លើ។

 ដំ​ណាក់​សុខា​ភិបាល​ឃុំ សង្កាត់​របស់​ទី​ក្រុង​កឹង​ធើ តែង​បាន​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​វិនិយោ​គក​សាង​យ៉ាង​រឹង​មាំ។

រួម​ជា​មួយ​ការ​លើក​កម្ពស់​គុណ​ភាព​សេ​វា​សុខា​ភិបាល​ គោល​នយោ​បាយ​ធា​នា​រ៉ាប់​រង​សុខា​ភិបាល​ ក៏​មាន​តួ​នា​ទី​សំ​ខាន់​ក្នុង​ការ​ធា​នា​ប្រ​យោជន៍​ថែ​ទាំ​សុខ​ភាព​ជូន​ប្រ​ជា​ជន។ នេះ​គឺ​ជា​គោលន​យោ​បាយ​សុខុ​មាល​ភាព​សង្គម មាន​អត្ថ​ន័យ​មនុស្ស​ធម៌​យ៉ាង​ជ្រាល​ជ្រៅ​បាន​ជួយ​ដល់​ប្រ​ជា​ជន សំ​ខាន់​គឺ​គ្រួ​សារ​ក្រី​ក្រ​ គ្រួ​សារ​ក្បែ​ក្រ គ្រួ​សារ​ដែល​មាន​ស្ថាន​ភាព​លំ​បាក​បាន​កៀក​ជិត​សេ​វា​សុខា​ភិ​បាល​ទាន់​ពេល។

អ្នក​មីង​ថាច់​ធី​ញ៉ អា​យុ​ ៧៦ ឆ្នាំ​ ជា​គ្រួ​សារ​ក្រី​ក្រ​នៅ​ភូមិ​តឹង​ឡឹប​ ឃុំ​ឡុង​ភូ បាន​ឱ្យ​ដឹង ពី​មុនពេល​ឈឺ​ថ្កាត់​ម្តងៗ ទៅ​ពិ​និត្យ​ជំងឺ​នៅ​មូល​ដ្ឋាន​សុខា​ភិបាល​ ខ្ញុំ​បា​រម្ភ​ខ្លាំង​ណាស់ ពី​ព្រោះ​លក្ខ​ណៈ​សេដ្ឋ​កិច្ច​មាន​កម្រិត។ ជា​ច្រើន​ឆ្នាំ​មក​នេះ អា​ស្រ័យ​បាន​រដ្ឋ​ផ្តល់​ប័ណ្ណ​ធា​នា​រ៉ាប់​រង​សុខាភិបាល ខ្ញុំ​មាន​លក្ខណៈ​ទៅ​ពិនិត្យ​សុខ​ភាព​ជា​ប្រ​ចាំ ដូច្នេះ សុខ​ភាព​ខ្ញុំ​បាន​ល្អ​ប្រ​សើរ​ឡើង។

មិន​ត្រឹម​តែ​ឧបត្ថម្ភ​ថ្លៃ​សេ​វា​ពិនិត្យ ព្យា​បាល​ជំងឺ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ធា​នា​រ៉ាប់​រង​សុខា​ភិបាល​នៅ​ទាំង​ជួយ​ប្រ​ជា​ជន​ផ្លាស់​ប្តូរ​ទម្លាប់​ថែ​ទាំ​សុខ​ភាព   ម្ចាស់​ការ​ពិនិត្យ​សុខ​ភាព​តាម​កាល​កំ​ណត់​ ឆាប់​រក​ឃើញ​ជំងឺ​ព្យា​បាល​បាន​ទាន់​ពេល។ ជាក់​ស្តែង​ដូច​ បង​ស្រី​ម៉ាយ​ធី​ថាញ​ធ្វី នៅ​ឃុំ​ឡុង​ភូ ​ចែក​រំលែក៖ “គ្រួ​សារ​ខ្ញុំ​មាន​ជីវ​ភាព​ខ្វះ​ខាត ដូច្នេះ ពី​មុន​មិន​សូវ​ហ៊ាន​ទៅ​ពិ​និត្យ​ជំងឺ​ទេ។ ចាប់​តាំង​ពី​មាន​ប័ណ្ណ​ធា​នា​រ៉ាប់​រង​សុខា​ភិបាល ខ្ញុំ​តែង​ទៅ​ដំ​ណាក់​សុខា​ភិបាល​ដើម្បី​ពិនិត្យ​សុខ​ភាព​និង​ព្យា​បាល​ជំងឺ​រលាក​ក្រ​ពះ។ ហេតុ​នេះ ទើប​មិន​សូវ​បា​រម្ភ​ពី​ការ​ចំ​ណាយ​ក្នុង​ការ​ព្យា​បាល​ជំងឺ”។

តាម​ប្រ​សាសន៍​លោក​ ហូ​ក្វឹក​ហុង​ អនុ​ប្រ​ធាន​គណៈ​កម្មា​ធិ​ការ​ប្រ​ជា​ជន​ឃុំ​ឡុង​ភូ​ ភូមិ​ភាគ​បាន​បង្កើន​ការ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ពី​គោល​ន​យោ​បាយ​ធា​នា​រ៉ាប់​រង​សុខា​ភិបាល​តាម​រយៈ​ប្រ​ព័ន្ធ​ស្ថា​នីយ​ផ្សាយ​សំ​ឡេង​បណ្តាញ​សង្គម​ និង​ចុះ​ទៅ​តាម​ផ្ទះ​ប្រ​ជា​ជន ដើម្បី​ពន្យល់​ឱ្យ​ប្រ​ជា​ជន​បាន​យល់​ច្បាស់​ពី​ផល​ប្រ​យោជន៍​ពេល​ចូល​រួម។ បច្ចុប្បន្ន គ្រួ​សារ​ក្រី​ក្រ គ្រួ​សារ​ក្បែរ​ក្រ​ក្នុង​ឃុំ​ឡុង​ភូ បាន​ផ្តល់​ប័ណ្ណ​ធា​នា​រ៉ាប់​រង​សុខា​ភិបាល១០០%។ នេះ​គឺ​ជា​លក្ខណៈ​ដ៏​សំ​ខាន់​ជួយ​ប្រ​ជា​ជន​បាន​កៀក​ជិត​សេ​វា​ថែ​ទាំ​សុខ​ភាព រួម​ចំ​ណែក​លើក​កម្ពស់​គុណ​ភាព​ជីវ​ភាព។

អាច​សង្កេត​ឃើញ​ថា​ ការ​វិ​និយោគ​លើក​កម្ពស់​គុណ​ភាព​សុខា​ភិបាល​មូល​ដ្ឋាន ជា​ជំ​ហានៗជួយ​ប្រ​ជា​ជន​បាន​កៀក​ជិត​សេ​វា​ថែ​ទាំ​សុខ​ភាព មាន​ភាព​ងាយ​ស្រួល​ទាន់​ពេល​និង​មាន​ប្រ​សិទ្ធ​ភាព​ជាង។ ពេល​ប្រ​ព័ន្ធ​សុខា​ភិ​បាល​មូល​ដ្ឋាន​បាន​ពង្រឹក​ និង​អភិវឌ្ឍន៍​ប្រ​ជា​ជន​ បាន​ថែ​ទាំ​សុខ​ភាព​នៅ​នឹង​មូល​ដ្ឋាន រួម​ចំ​ណែក​កាត់​បន្ថយ​ការ​ហួស​ចំ​ណុះ​សម្រាប់​មន្ទីរ​ពេទ្យ​ថ្នាក់​លើ និង​លើក​កម្ពស់​គុណ​ភាព​ជីវ​ភាព។

នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៩ ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ​២០២៥ ការិ​យា​ល័យ​នយោ​បាយ​បាន​ចេញ​សេច​ក្តី​សម្រេច​ចិត្ត​លេខ ៧២-NQ/TW ស្តី​ពី​ដំ​ណោះ​ស្រាយ​លោត​ផ្លោះ​មួយ​ចំ​នួន ដើម្បី​បង្កើន​ការ​ការ​ពារ​ថែ​ទាំ​និង​លើក​កម្ពស់​សុខ​ភាព​ប្រ​ជា​ជន។ សេច​ក្តី​សម្រេច​ចិត្ត​នេះ​ បាន​ដាក់​ចេញ​នូវ​ទិស​ដៅ​ប្រ​ជា​ជន​បាន​កៀក​ជិត​សេ​វា​សុខា​ភិ​បាល​មានគុណ​ភាព ឆ្ពោះ​ដល់​ការ​ថែ​ទាំ​សុខ​ភាព​គ្រប់​ជ្រុង​ជ្រោយ​។ ចាប់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​ ២០២៦ ប្រ​ជា​ជន​បាន​ពិនិត្យ​សុខ​ភាព​តាម​កាល​កំ​ណត់ ឬ​ពិ​និត្យ​ស្វែង​រក​ជំងឺ​ដោយ​ឥត​គិត​ថ្លៃ​យ៉ាង​ហោច​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ​បាន​ម្តង ដំ​ណាក់​សុខា​ភិបាល​ឃុំ​បាន​វិនិ​យោគ​មូល​ដ្ឋាន​សម្ភារៈ បំ​ពាក់​បរិក្ខារ​ពេទ្យ ធន​ធាន​មនុស្ស​ស្រប​តាម​មុខ​ងារភារ​កិច្ច។ ឆ្នាំ​ ២០២៦ អត្រា​គ្រប​ដណ្តប់​ធា​នា​រ៉ាប់​រង​សុខា​ភិបាល​សម្រេច​ជាង​ ៩៥% នៃ​ចំ​នួន​ប្រ​ជា​ជន​ដល់​ឆ្នាំ​ ២០៣០ អត្រា​ប្រើ​ប័ណ្ណ​ធា​នា​រ៉ាប់​រង​សុខា​ភិបាល​ទូ​ទាំង​ប្រ​ជា​ជន​គឺ​១០០% ព្រម​ទាំង​អភិ​វឌ្ឍន៍​ធា​នា​រ៉ាប់​រង​សុខា​ភិបាល​គ្រប់​ប្រ​ភេទ៕

ចែករំលែកអត្ថបទ