Trong những ngày tháng Năm này, tôi có dịp về huyện Cù Lao Dung, tỉnh Sóc Trăng và được nghe kể những chiến công oai hùng của đoàn Du kích Long Phú một thời; viếng Đền thờ Bác Hồ, thắp nén nhang tưởng nhớ đến vị Cha già của dân tộc.

Những thân gừa, nhánh gừa to lớn, tán rộng, đan xen nhau chằng chịt, tạo thành một "Giàn Gừa" khổng lồ tại ấp Nhơn Khánh, xã Nhơn Nghĩa, huyện Phong Điền, TP Cần Thơ. Đây có lẽ là Giàn Gừa có một không hai tại Việt Nam. Nơi đây từng là cơ sở cách mạng trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ của quân dân Cần Thơ. Ngày 7-4-2013, Giàn Gừa vừa được UBND TP Cần Thơ xếp hạng là Di tích lịch sử cấp thành phố.

Ngày 24-4-2013, Bộ trưởng Bộ Văn hóa –Thể thao và Du lịch đã ký Quyết định 1524/QĐ-BVHTTDL công bố danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đợt 2-2013. Trong đó, nghệ thuật đàn hát Chầm riêng Chà pây của đồng bào dân tộc Khmer Nam bộ được vinh danh. Đây là một sự ghi nhận xứng đáng về giá trị nghệ thuật, lịch sử của loại hình âm nhạc dân gian độc đáo đang có nguy cơ mai một này.

Bút ký * Nguyễn Thị Thanh Ngọc

Anh Lê Chí Dũng, Trưởng tiểu ban liên lạc Cựu chiến binh Tiểu đoàn Tây Đô huyện Phụng Hiệp, chở tôi theo anh Phó trưởng ấp 3, xã Lương Tâm (Long Mỹ - Hậu Giang). Con đường nhỏ, khá quanh co, khúc lót đan, khúc đá, khúc đất. Cách trụ sở xã quãng hai ba cây số, chúng tôi ghé nhà Huỳnh Văn Lâm - người cháu gọi liệt sĩ Huỳnh Văn Tám (Huỳnh Văn Tèo), là bác ruột. Từ khi bà nội qua đời, mười sáu năm qua, Lâm thờ bà và thờ cúng luôn người bác…

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định “Hồng bàng là tổ nước ta, nước ta lúc ấy gọi là Văn Lang”, “Các vua Hùng đã có công dựng nước Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”.

Theo hồ sơ quốc gia trình UNESCO công nhận "Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại", hiện cả nước có hơn 1.400 Đền thờ Vua Hùng. Tại ĐBSCL, những đền thờ Quốc Tổ Hùng Vương luôn có vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần và tâm linh của người dân miền sông nước.

Nơi cuối trời của đất mẹ Việt Nam, có một ngôi đền thờ Vua Hùng vẫn ngày ngày khói hương nghi ngút, như là tấm lòng của người dân Đất Mũi hướng về Quốc Tổ. Gần đến ngày Quốc Giỗ, bà con nơi đây tất bật chuẩn bị lễ vật, sửa sang đền thờ với tâm nguyện:

TRẦN VĂN QUANG

Dù ai đi ngược về xuôi
Nhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng ba
Khắp miền truyền mãi câu ca
Nước non vẫn nước non nhà ngàn năm

iỗ Tổ Hùng Vương là ngày để con cháu khắp mọi miền kính dâng hương hoa, lễ vật, tri ân công đức các bậc tiền nhân đã sản sinh giống nòi, mở lối đắp nền để dân tộc Việt Nam mãi mãi trường tồn. Đền Hùng và giỗ Tổ Hùng Vương từ lâu đã đi sâu vào tâm khảm thiêng liêng của mỗi người dân Việt Nam. Đây là điểm hội tụ tâm linh, hội tụ văn hóa, hội tụ tinh thần đại đoàn kết dân tộc.

An Giang có 90.271 người Khmer, chiếm 4% dân số của tỉnh, sống tập trung ở huyện miền núi Tịnh Biên, Tri Tôn. Người Khmer An Giang tận dụng nguyên liệu từ thiên nhiên trong vùng cư trú để tạo ra nhiều nghề sản xuất, phục vụ nhu cầu sống.

Trong thành ngữ dân gian, hoặc trong cuộc sống xã hội trước đây, đôi lúc người ta nghe nói: “Phép vua thua lệ làng”. Vậy thực chất “lệ làng” là gì mà đến nỗi “phép vua” (được hiểu như luật pháp)  có khi phải “chịu thua”?     

Nếu so với Bắc bộ và Trung bộ thì vùng đất Nam bộ được xem là "sinh sau đẻ muộn". Tuy nhiên, với tâm hồn và tình cảm phong phú, người dân Nam bộ đã ghi những dấu ấn văn hóa, văn minh cùng những nét đẹp thời khai khẩn, làm phong phú thêm kho tàng văn hóa của dân tộc.

Dấu ấn thuở tiền nhân đi mở đất phương Nam đến nay vẫn còn được nhắc nhớ qua những câu ca dao thấm đượm ân tình.