Thứ năm, 25/05/2017 - 12 giờ 38
Liên kết website
 
Biên khảo  
Lung Ngọc Hoàng- báu vật vùng Tây sông Hậu
Chủ nhật, 26/02/2017 09 giờ 32 GMT+0

Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Lung Ngọc Hoàng có diện tích 2.805ha thuộc huyện Phụng Hiệp, tỉnh Cần Thơ (cũ) được thành lập năm 2002 theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Sau khi tách ra từ tỉnh Cần Thơ vào năm 2004, tỉnh Hậu Giang quản lư khu này với nhiệm vụ bảo tồn những sinh cảnh tự nhiên, đa dạng sinh học- vốn được đánh giá là tiêu biểu, độc đáo của hệ sinh thái đất ngập nước vùng Tây sông Hậu.

Lung Ngọc Hoàng

ĐBSCL được khai phá từ hơn ba trăm năm trở lại đây. Theo dư địa chí, đất này xưa kia là một vùng biển nông, được h́nh thành nhờ bồi lắng của phù sa sông Mê Công. Các tư liệu mô tả ĐBSCL lúc ấy là một vùng đầm lầy bạt ngàn, hoang sơ, nước ngập lưu niên; nơi sinh sống lư tưởng của các loài động thực vật hoang dă đặc trưng của môi trường ngập nước. Ngày nay các vùng sinh thái nguyên mẫu c̣n sót lại không nhiều: vùng Đồng Tháp Mười c̣n lại Tràm Chim; hai tỉnh Kiên Giang và Cà Mau có U Minh Thượng và Hạ; tỉnh Hậu Giang có Lung Ngọc Hoàng.

Một góc Lung Ngọc Hoàng. Ảnh: nongnghiep.vn

Lung Ngọc Hoàng theo diễn giải nôm na là "Vùng đất trũng ngập nước của ông Trời" thuộc tiểu vùng Tây sông Hậu. Theo nhà văn Sơn Nam: Đây là một vùng đất thấp, trũng, hoang vu đầy lau sậy, người Pháp gọi là đồng sậy (Plaine des roseaux...). Dân gian tương truyền, ngày xưa nơi đây có nhiều đàn voi (tượng) di chuyển, kiếm ăn từ nơi này sang nơi khác, những bầy voi đi làm lún đất, sụt lở, tạo thành những lung, vũng, mương, bàu, lạch. Theo sách "Địa chí Cần Thơ" (2003), khoảng trên 120 năm về trước, đă có người đến khai khẩn Lung Ngọc Hoàng. Trước năm 1945, có nhiều địa chủ đă thuê người vỡ đất làm ruộng và khai thác cá. Về sau, do chiến tranh, Lung Ngọc Hoàng hoang hóa, rồi trở thành căn cứ cách mạng trong suốt hai thời kỳ kháng chiến chống Pháp và Mỹ.

Lăo nông tri điền Nguyễn Văn Tư, 82 tuổi ở thị trấn Cây Dương, huyện Phụng Hiệp cho biết, truớc đây cá tôm và rùa rắn ở Lung Ngọc Hoàng nhiều vô số kể: Đẩy ghe qua mương, xẻo nhỏ, tôm bị động, phóng rơi vô ghe. Nước lớn, người ta nhận ch́m xuồng, bỏ vài bó chà (củi nhánh nhỏ), nước rút ṛng, cá tôm trốn trong chà, ở lại trên ghe khá nhiều. Khi đốt đồng, rùa rắn bị nóng, ḅ, chạy vướng bẫy, lưới, bắt không hết. Từ xa xưa, Lung Ngọc Hoàng nổi tiếng là một "rún cá", "vựa rắn" của miền Tây sông Hậu.

Từ xưa đến nay, khu bảo tồn có vai tṛ hết sức quan trọng trong việc cân bằng sinh thái, như lá phổi xanh của vùng Tây sông Hậu. Năm xưa, cố Thủ tướng Vơ Văn Kiệt về thăm, đă từng căn dặn Đảng bộ, chính quyền, nhân dân địa phương phải bảo tồn báu vật thiên nhiên hiếm hoi c̣n sót lại của ĐBSCL.

Hệ sinh thái rừng ngập nước

Lung Ngọc Hoàng có hệ thực vật vùng đất ngập nước với những quần thể rất đa dạng. Đó là các loài dây choại mọc dưới gốc hoặc trên thân tràm, lau, sậy, ḅng bong, rau mác, bồn bồn, lục b́nh... Những loài cây trên cạn cũng khá nhiều như trâm, sắn, ngái lông, mua, gừa, gáo... Qua nghiên cứu, tổng hợp tại Lung Ngọc Hoàng đang tồn tại trên 330 loài thực vật với 224 chi, 92 họ. Trong số này có 56 loài mới phát hiện. Lung Ngọc Hoàng là nơi nghiên cứu khoa học, bảo vệ các thảm thực vật quư, hiếm, đồng thời có thể kết hợp phát triển du lịch sinh thái, tái tạo các mảng sinh cảnh trên vùng đất ngập nước hiếm hoi c̣n sót lại của khu vực ĐBSCL.

Với hệ sinh thái ngập nước phong phú, đa dạng, kết hợp với rừng tràm được bảo vệ nghiêm ngặt, Lung Ngọc Hoàng là nơi sinh sống lư tưởng của các loài lưỡng cư, cá tôm, chim c̣ quư hiếm và được thống kê có tất cả 206 loài. Trong đó có loài đang nằm trong sách đỏ Việt Nam và thế giới như rái cá lông mũi, rùa nắp, rắn hổ mang... Phổ biến ở Lung Ngọc Hoàng về các loài chim, có: bạc má, cà cuốc, c̣ ốc, giang sen, c̣ lạo xám, ác là...; thú có: dơi chó, rái móng, chồn mực, cáo mèo…; cùng các loài thủy sinh vật quư hiếm khác như càng đước, cua đinh, rùa vàng, ếch giun, cá c̣m...

Những ngày này, vào Lung Ngọc Hoàng, đi dọc theo con đường nhựa nhỏ yên ắng, hai bên là những hàng cây cà na xanh mướt, một số đă ra hoa kết trái. Ven vành đai b́a rừng tràm có rất nhiều mít, xoài, măng cầu, đu đủ, dừa. Những người dân ở đây cho biết, nguồn thủy sản có lúc gần như cạn kiệt, nhưng từ khi cải tạo kênh mương, nhiều loài cá đă phục hồi và nhiều gấp 3- 4 lần trước kia. Các loài thú như dơi chó, chồn mực, cáo mèo cùng các loài quư hiếm khác như càng đước, cua đinh, rùa vàng, cá c̣m... đă xuất hiện với mật độ khá dày.

Bảo tồn và du lịch

Ông Lê Thanh Sơn, Phó Giám đốc khu bảo tồn chia sẻ: Tại Lung Ngọc Hoàng, chúng tôi có nhiệm vụ chính là bảo tồn những sinh cảnh tự nhiên, đa dạng sinh học, nơi cư trú của các loài sinh vật bản địa. Vấn đề chính và trước mắt là bảo tồn tránh sự xâm hại của con người và các tác nhân khác.

Hiện nay, khu bảo tồn đă có 5 cây cầu và được dựng 4 tháp canh, đồng thời trồng mới được 60.000 cây bản địa: gừa, xộp, cà na, sắn, mua, trâm bầu, ô môi, bần, dừa nước… Công tác thủy lợi luôn được chú trọng để rừng không bị thiếu nước vào mùa khô, không bị cầm nước quá lâu vào mùa mưa lũ. Trên tháp canh cao 25 mét, có thể quan sát khắp bán kính 20km, thưởng thức những cánh rừng tràm mênh mông xanh thẳm, với những ḍng kênh trắng bạc như dải lụa, dài xa tít tắp, những đàn chim le le, c̣ trắng tung cánh chập chờn.

Sau năm 1975, vùng đệm bao quanh Lung Ngọc Hoàng trở thành đất nông trường, rồi chuyển đổi sang đất lâm nghiệp. Bằng nỗ lực và đầu tư đúng hướng của Nhà nước, lâm trường đă tự lực sản xuất được lương thực, biến vùng đất hoang vu trở thành những khu rừng tràm bạt ngàn xanh tốt, những vườn cây bản địa sum suê ngọt lành. Có hơn 100 hộ dân hiện đang sống trong khu bảo tồn và tham gia trồng, bảo vệ rừng. Bà con ở đây c̣n phát triển nghề trồng bông súng khá quy mô, sản xuất và cung ứng cho TP Hồ Chí Minh mỗi ngày vài tấn rau sạch.

Hiện nay, Lung Ngọc Hoàng đang được hướng đến kết hợp giữa bảo tồn thiên nhiên và phát triển du lịch. Trước mắt, đang phát triển cơ sở hạ tầng cảnh quan du lịch ở phân khu phục hồi sinh thái, với tiêu chí không làm thay đổi hiện trạng, bảo đảm sự hài ḥa, thân thiện với môi trường tự nhiên.

Anh Lê Văn- cán bộ pḥng tổ chức hành chính khu bảo tồn cho biết: Con đường dẫn vào khu bảo tồn dài 5km vừa hoàn thành giữa năm 2016, khách tham quan có thể đi bộ, đi xe máy, hoặc đi xuồng dọc theo các con kênh ngang dọc, để khám phá hệ sinh thái ngập nước đặc trưng của ĐBSCL. Về lâu dài, tại đây sẽ có tái hiện, phục dựng gác kèo ong lấy mật, gây trồng các loại rau rừng đặc sản. Các dịch vụ vui chơi giải trí mang tính dân gian địa phương sẽ được phát triển như câu cá đồng, tát mương, cưỡi trâu, tổ chức cắm trại trong rừng hay mở tour homestay cho khách trải nghiệm bên ḍng kênh Long Phụng vốn nổi tiếng với câu ca dao "Công danh đâu nữa mà chờ/ Về kinh Long Phụng đặt lờ nuôi em".

Nông trường Phương Ninh, rồi nông trường Mùa Xuân- những tiền thân của khu bảo tồn, đă góp phần vào màu xanh của Lung Ngọc Hoàng hôm nay. Phía trước vẫn c̣n nhiều thách thức, nhưng tin rằng với nỗ lực của những người gắn bó nơi này và chủ trương đúng của tỉnh Hậu Giang, Lung Ngọc Hoàng vẫn măi là báu vật của tự nhiên.

ĐẶNG HOÀNG THÁM

           


loading...

Các tin đã đưa:  
T́nh yêu biển đảo (19/02/2017)
Khơi dậy sức sống Hát Sắc Bùa Phú Lễ (15/02/2017)
Một vùng trọng trấn cơi Nam (11/02/2017)
Câu đối Tết của danh nhân (05/02/2017)
Nghi thức đón giao thừa trong đêm trừ tịch (21/01/2017)
Quê tôi và nét đẹp Tết xưa (21/01/2017)
Nét văn hóa trong "ăn Tết" (15/01/2017)
Bàn thờ Bác Hồ trong các đ́nh, chùa vùng Thất Sơn (07/01/2017)
Hai loại hoa ngày Tết (01/01/2017)
Sư tử trong văn hóa Việt (24/12/2016)

TIN VẮN

Trung Đông. Sáng 23-5, các tay súng tại bán đảo Sinai đă phóng một quả rocket về phía lănh thổ Israel, trong thời gian Tổng thống Mỹ Donald Trump đang tiến hành chuyến thăm 2 ngày Israel và khu vực Bờ Tây.

Trung Quốc. 12 người đă thiệt mạng và 15 người khác bị thương trong một vụ va chạm giữa xe bồn chở dầu và xe tải chở than ở tỉnh Hà Bắc, miền Bắc nước này sáng 23-5.

P.V (Theo TTXVN)

MỚI CẬP NHẬT
 Thành lập mạng lưới khởi nghiệp vùng ĐBSCL
 Rà soát các quy hoạch ngành, lĩnh vực, đảm bảo tính hiệu quả khi triển khai
 Nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về đất đai
 Nâng chất đội ngũ nhân viên công tác xă hội
 Cựu chiến binh làm theo lời Bác
   CÔNG LUẬN QUAN TÂM
Nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về đất đai
Cựu chiến binh làm theo lời Bác
Làn sóng mới
Tin buồn
Khai mạc trọng thể Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XIV
Sẵn sàng cho kỳ thi THPT Quốc gia
Khám phá lợi ích sức khỏe từ màu sắc của rau quả
Tư vấn miễn phí “Những kinh nghiệm dân gian khi mang thai, nên hay không”
Những sản phẩm giúp chăm sóc trẻ nhỏ
Người đứng đầu phải gương mẫu, thực chất trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh
Lănh đạo Đảng, Nhà nước viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm 127 năm Ngày sinh của Người
Lănh đạo Đảng, Nhà nước viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm 127 năm Ngày sinh của Người
Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, xây dựng Đảng bộ Thành phố trong sạch vững mạnh
WHO hỗ trợ TP Cần Thơ triển khai mô h́nh quản lư bệnh không lây nhiễm trong cộng đồng
Pắc- Beng và nỗi lo của Đồng bằng sông Cửu Long