Thứ hai, 22/05/2017 - 10 giờ 36
Liên kết website
 
Cần Thơ hướng về Biển Đông  
Mô h́nh tự xét nghiệm và xét nghiệm HIV tại cộng đồng
Thứ bảy, 22/04/2017 09 giờ 48 GMT+0

Trước đây, khi muốn xét nghiệm (XN) HIV, người dân phải đến các cơ sở y tế nhưng từ tháng 2-2017, TP Cần Thơ đă triển khai dịch vụ tự XN và XN HIV tại cộng đồng…

Thí điểm mô h́nh mới

Đêm văn nghệ quảng bá dịch vụ tự xét nghiệm HIV.

Buổi truyền thông quảng bá dịch vụ tự XN và XN HIV tại cộng đồng tổ chức ở Khách sạn Á Châu cuối tháng 3-2017, ngoài việc thưởng thức các tiết mục văn nghệ đặc sắc, các bạn MSM (nam quan hệ t́nh dục đồng giới) và phụ nữ mại dâm đường phố c̣n được tư vấn về dịch vụ này.

Trong căn pḥng nhỏ sau sân khấu, các t́nh nguyện viên tư vấn và lấy máu XN cho khách hàng; sau 15 phút có kết quả. Một khách hàng là sinh viên cho biết: "Bạn em là t́nh nguyện viên trong nhóm MSM, rủ em tham gia sự kiện này. Qua tư vấn, em nhận thấy ḿnh có các hành vi nguy cơ nên quyết định làm XN. Em được tư vấn kỹ nên chuẩn bị tâm lư dù kết quả là dương tính". Anh N., một khách hàng sử dụng dịch vụ này, cho biết: "Tôi làm việc giờ hành chánh, nếu đến cơ sở y tế XN rất mất thời gian, c̣n phải xin nghỉ làm. Tôi thấy dịch vụ này rất hiệu quả, thân thiện; kết quả nhanh và rất đáng tin cậy. Biết t́nh trạng sức khỏe sớm, việc điều trị tốt hơn".

Theo chị Lê Thị Phụng, Đại diện nhóm tiếp cận cộng đồng nhóm chị em đường phố, khi tuyên truyền dịch vụ tự XN và XN HIV tại cộng đồng, chị em rất thích v́ tính an toàn, bảo mật cao. Khi chị em có nhu cầu, chị sẵn sàng đến nhà để tư vấn, làm XN. Khi tư vấn xong, chị lấy máu ngón tay, rồi nhỏ vào que thử. Sau 15 phút, nếu kết quả âm tính, chị tư vấn dự pḥng cho khách hàng; thông báo với khách hàng nếu kết quả có phản ứng; hướng dẫn khách hàng đến Trung tâm Pḥng, chống HIV/AIDS TP Cần Thơ để làm XN khẳng định. Chị Phụng cho biết: "Nguyên tắc phải tuyệt đối bảo mật kết quả cho khách hàng. Nếu kết quả XN khẳng định t́nh trạng nhiễm HIV (+), khách hàng sẽ được điều trị ngay bằng thuốc kháng vi-rút (ARV)". Anh Nguyễn Văn Cảnh, Đại diện nhóm MSM, cho biết, để quảng bá về dịch vụ này, nhóm tổ chức các buổi truyền thông cho khách hàng. Qua đó, cộng tác viên tuyên truyền nguy cơ; khách hàng tự phân tích xem thời gian qua, trong sinh hoạt, làm việc, quan hệ t́nh dục… có nguy cơ nhiễm HIV để làm XN. Cộng đồng MSM rất hưởng ứng h́nh thức tự làm XN.

Theo bác sĩ Nguyễn Danh Lam, Phó Giám đốc Trung tâm Pḥng, chống HIV/AIDS TP Cần Thơ, dưới sự hỗ trợ của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Cục Pḥng, chống HIV/AIDS và Quỹ toàn cầu, Trung tâm đă triển khai dịch vụ tự XN và XN HIV tại cộng đồng tại TP Cần Thơ. Dự án ưu tiên cho nhóm có nguy cơ cao như MSM và phụ nữ mại dâm đường phố để phát hiện sớm nhiễm HIV và điều trị ngay. Điều trị sớm, cải thiện sức khỏe và dự pḥng lây nhiễm cho người khác. Trước đó, cuối tháng 2-2017, Trung tâm tập huấn cho 12 nhân viên tiếp cận cộng đồng nhóm MSM và phụ nữ mại dâm các kiến thức về pḥng, chống HIV/AIDS, kỹ năng tư vấn, kỹ thuật lấy máu và làm XN. Chị Phụng cho biết: "Nhiều năm làm t́nh nguyện viên pḥng, chống HIV/AIDS cho phụ nữ mại dâm đường phố, tôi nắm rơ kiến thức về HIV/AIDS nhưng "ngán" nhất là lấy máu ngón tay. Tôi vốn rất sợ máu, sợ chích vào ngón tay người khác nhưng qua vài lần thực hành, tôi không sợ nữa".

T́nh nguyện viên lấy máu đầu ngón tay  để làm test HIV.

Qua 2 tháng triển khai ở TP Cần Thơ, nhóm MSM và phụ nữ mại dâm đường phố truyền thông cho 150 người, XN 72 người. Trong đó có 9 trường hợp phản ứng; XN khẳng định 8 người dương tính với HIV và được điều trị ngay.

Có thể nhân rộng

Sau 27 năm kể từ ca nhiễm HIV đầu tiên được phát hiện ở Việt Nam năm 1990, đến nay, toàn quốc có khoảng 216 ngàn người nhiễm HIV đang con sống và hơn 90 ngàn người đă tử vong do HIV/AIDS. XN phát hiện HIV đă được triển khai dưới nhiều h́nh thức khác nhau như: XN cố định tại các cơ sở y tế, XN lưu động và mới đây là XN tại cộng đồng và tự XN.

Năm 2016, căn cứ trên những thành công qua thí điểm ở nhiều quốc gia, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đă khuyến cáo mô h́nh XN HIV mới là XN tại cộng đồng và tự XN HIV. Tiến sĩ Nguyễn Thị Thúy Vân, chuyên gia WHO, cho biết: "Tự XN HIV là một mô h́nh mới. Việt Nam tiên phong đi đầu áp dụng các sáng kiến của WHO về pḥng, chống HIV/AIDS. Với dịch vụ tự XN, Việt Nam cũng là một những nước đầu tiên ở khu vực Châu Á, đề nghị WHO hỗ trợ chuyên môn, hướng dẫn kỹ thuật để triển khai. Theo đó, những người không có chuyên môn y tế được tập huấn đầy đủ có thể cung cấp dịch vụ tự XN HIV tại cộng đồng. Năm 2016, WHO khuyến cáo các quốc gia triển khai áp dụng dịch vụ này. Với dịch vụ này, người dân hoàn toàn chủ động tự làm XN HIV, tự đọc kết quả cho ḿnh hoặc có sự hỗ trợ từ các t́nh nguyện viên".

Tiến sĩ Phan Thị Thu Hương, Phó Cục trưởng Cục Pḥng, chống HIV/AIDS cho biết, dịch vụ này được khởi động từ tháng 8-2016 tại TP Hồ Chí Minh trong nhóm MSM và được hưởng ứng mạnh mẽ. Trước khi quyết định triển khai thí điểm mô h́nh này, đầu năm 2016, Cục Pḥng, chống HIV/AIDS đă cùng các tổ chức quốc tế như WHO, PATH, UNAIDS triển khai nghiên cứu tại cộng đồng trong các nhóm có hành vi nguy cơ cao như phụ nữ mại dâm, người nghiện chích ma túy và nhóm MSM ở 6 tỉnh, thành phố: TP Hồ Chí Minh, Hà Nội, Cần Thơ, Hải Pḥng, Nghệ An và Điện Biên. Qua phỏng vấn 4.072 người, khoảng 56%-69% muốn được tự làm XN. Trong đó, khoảng 73%-86% người sẵn sàng chi trả tiền mua test tự làm XN HIV thay v́ đến cơ sở y tế được nhận miễn phí nhờ các dự án viện trợ như trước đây. Đây là những tín hiệu tích cực để mở rộng các loại h́nh XN HIV.

Qua thời gian triển khai thí điểm XN tại cộng đồng, kết quả bước đầu rất khả quan. Tại TP Hồ Chí Minh, đă có hơn 500 người làm XN HIV tại cộng đồng. Kết quả có 60 người dương tính. So sánh giữa XN tại cộng đồng và XN tại cơ sở y tế khá tương đồng. Từ những kết quả khả quan này, năm 2017, với sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế và các dự án, dự kiến mở rộng mô h́nh ra 15 tỉnh, thành phố.

Việc triển khai XN HIV tại cộng đồng và tự XN có ư nghĩa quan trọng trong việc giảm kỳ thị, phân biệt đối xử của những người có hành vi nguy cơ cao c̣n e ngại khi đến làm XN tại các cơ sở y tế. Đồng thời cũng mở rộng độ tiếp cận với dịch vụ XN, góp phần b́nh thường hóa XN HIV tương tự các XN thông thường khác như XN tiểu đường hay XN thai... Việc thực hiện mô h́nh XN tại cộng đồng và tự XN là bước quan trọng góp phần đạt được mục tiêu đầu tiên trong mục tiêu 90-90-90 vào năm 2020 theo cam kết của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam với cộng đồng quốc tế. Đó là 90% người nhiễm HIV biết được t́nh trạng nhiễm của ḿnh. Sau 2 năm thí điểm, cuối năm 2017, Bộ Y tế sẽ dựa trên những kết quả thí điểm, rút ra bài học kinh nghiệm để đề xuất nhân rộng toàn quốc.

Hiện nay, tại một số tỉnh, không chỉ lấy máu đầu ngón tay để XN mà c̣n triển khai xét nghiệm HIV bằng dịch miệng. Tiến sĩ Phan Thị Thu Hương cho biết: "Nhóm nghiện chích ma túy không ngại chuyện lấy máu đầu ngón tay để làm XN nhưng một số bạn trong nhóm phụ nữ mại dâm và nhóm MSM e ngại, sợ đau nên mong muốn được làm XN HIV bằng dịch miệng. V́ thế, khi triển khai test dịch miệng, khách hàng hưởng ứng mạnh mẽ và kỹ thuật làm cũng đơn giản hơn lấy máu đầu ngón tay". Riêng ở TP Cần Thơ, theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Thúy Vân, giai đoạn I, ở TP Cần Thơ là lấy máu đầu ngón tay XN, ở giai đoạn II, triển khai lấy dịch miệng để XN.

Bác sĩ Nguyễn Danh Lam, Phó Giám đốc Trung tâm Pḥng, chống HIV/AIDS TP Cần Thơ cho biết: "TP Cần Thơ kết thúc giai đoạn I cuối tháng 5-2017 và tháng 6-2017, thiết kế giai đoạn II (đến cuối năm 2017). Chúng tôi tiếp tục nâng cao năng lực, giám sát hoạt động, đánh giá hiệu quả, rút kinh nghiệm đối với dịch vụ này. Nếu hiệu quả, đỡ tốn kém th́ không riêng 3 quận: Ninh Kiều, B́nh Thủy, Cái Răng mà sẽ mở rộng các quận, huyện khác với mong muốn nhiều người có nguy cơ có thể tự XN HIV tại cộng đồng. 

Bài, ảnh: H.Hoa

           


loading...

Các tin đã đưa:  
TIẾP TỤC NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC ĐỐI NGOẠI NHÂN DÂN TRONG T̀NH H̀NH MỚI (07/08/2015)
Trên 300 đoàn viên thanh niên tham gia tọa đàm “Biển đảo Việt Nam trong trái tim tôi” (16/07/2014)
Giải quyết tranh chấp ở biển đông bằng các biện pháp ḥa b́nh (14/07/2014)
Tập trung phát triển kinh tế để góp phần nâng cao tiềm lực quốc pḥng (13/07/2014)
Phát huy ḷng yêu nước của cả dân tộc trong bảo vệ chủ quyền Tổ quốc (12/07/2014)
Bùng lên mạnh mẽ ngọn lửa yêu nước (11/07/2014)
Dân tộc Việt Nam rất yêu chuộng ḥa b́nh và quyết bảo vệ Tổ quốc thân yêu của ḿnh (09/07/2014)
Phát huy tinh thần tự lực tự cường, góp phần làm cho đất nước giàu mạnh (08/07/2014)
Cần công bố rộng răi những bằng chứng khẳng định Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam (07/07/2014)
TRUNG QUỐC THÁCH THỨC L̉NG KIÊN NHẪN CỦA VIỆT NAM (06/07/2014)

TIN VẮN

 Hàn Quốc. Bà Kang Kyung-hwa, cựu cố vấn đặc biệt của Tổng Thư kư Liên Hiệp Quốc, được Tổng thống Moon Jae-in bổ nhiệm làm ngoại trưởng. Trong diễn biến khác, Bộ Quốc pḥng Hàn Quốc cho biết Triều Tiên đă phóng một vật thể nghi là tên lửa đạn đạo vào chiều 21-5.

 ASEAN. Bộ trưởng Ngoại giao Malaysia Anifah Aman tuyên bố nước này hy vọng Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Trung Quốc có thể hoàn tất thỏa thuận khung về Bộ Quy tắc ứng xử trên Biển Đông (COC) vào cuối năm 2017.

 Mỹ. Một chiếc máy bay A380 của Hăng hàng không Qantas chở hàng trăm hành khách từ thành phố Los Angeles (Mỹ) tới Melbourne (Úc) buộc phải quay trở lại sân bay sau khi một động cơ bị hỏng.

 Anh. Kết quả thăm ḍ dư luận do hăng YouGov công bố cho thấy đảng Bảo thủ của Thủ tướng Theresa May vẫn đang dẫn trước Công đảng 9% trước thềm cuộc tổng tuyển cử trước hạn vào ngày 8-6 tới, nhưng khoảng cách thu hẹp đáng kể so với kết quả thăm ḍ cách đây một tuần, khi đảng Bảo thủ dẫn trước 18%.

L.V (Theo TTXVN)

MỚI CẬP NHẬT
 Khai mạc trọng thể Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XIV
 Vua Đầu bếp Martin Yan tham gia chuỗi hoạt động “Tháng du lịch An Giang năm 2017”
 Giá nhiều loại rau quả giảm
 Máy cấy lúa đem lại nhiều lợi ích
 Liên kết chuỗi để con tôm Việt Nam vươn xa
   CÔNG LUẬN QUAN TÂM
Khai mạc trọng thể Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XIV
Sẵn sàng cho kỳ thi THPT Quốc gia
Khám phá lợi ích sức khỏe từ màu sắc của rau quả
Tư vấn miễn phí “Những kinh nghiệm dân gian khi mang thai, nên hay không”
Những sản phẩm giúp chăm sóc trẻ nhỏ
Người đứng đầu phải gương mẫu, thực chất trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh
Lănh đạo Đảng, Nhà nước viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm 127 năm Ngày sinh của Người
Lănh đạo Đảng, Nhà nước viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm 127 năm Ngày sinh của Người
Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, xây dựng Đảng bộ Thành phố trong sạch vững mạnh
WHO hỗ trợ TP Cần Thơ triển khai mô h́nh quản lư bệnh không lây nhiễm trong cộng đồng
Pắc- Beng và nỗi lo của Đồng bằng sông Cửu Long
Triều Tiên phóng thử tên lửa đạn đạo thành công
Tạo động lực mới cho quá tŕnh đô thị hóa phát triển bền vững
Dỡ rào cản để hội nhập và phát triển
Mỹ trang bị vũ khí cho người Kurd ở Syria