Thứ bảy, 22/07/2017 - 3 giờ 41
Liên kết website
 
Điều tra  
Để nông nghiệp ĐBSCL vượt qua thách thức
Thứ tư, 22/02/2017 21 giờ 24 GMT+0

Bài 3: Biến thách thức thành cơ hội

Bài 1: Tác động kép của biến đổi khí hậu

Bài 2: Lúng túng trong phát triển nông nghiệp bền vững

Để ứng phó kịp thời trước biến đổi khí hậu (BĐKH), phát triển nông nghiệp bền vững, các địa phương vùng ĐBSCL đă chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp từng vùng sinh thái. Nhiều mô h́nh sản xuất nông nghiệp được đánh giá có khả năng thích nghi cao với BĐKH và phù hợp với xu thế phát triển nông nghiệp bền vững.

Tận dụng cơ hội mới

Tác động của BĐKH lên nông nghiệp sẽ không chỉ phụ thuộc vào diễn biến của hiện tượng ấm lên toàn cầu và nước biển dâng, mà c̣n phụ thuộc cả vào năng lực thích ứng với hoàn cảnh mới này. Để biến các thách thức do BĐKH gây ra thành cơ hội mới để phát triển th́ việc bố trí lại các vùng sản xuất cho phù hợp với t́nh h́nh mới là rất quan trọng, nhằm khai thác hiệu quả nhất các nguồn tài nguyên đất, nước. Theo ông Tô Văn Thanh, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam, trên cơ sở dữ liệu dự báo xâm nhập mặn mùa khô 2016-2017, cần có các giải pháp thích ứng thời gian tới. Như sử dụng hợp lư tài nguyên đất và nước gồm: các mô h́nh khai thác hợp lư tài nguyên đất-nước theo hướng ngọt, mặn-lợ và mặn, theo hướng thích nghi có kiểm soát-hỗ trợ (cấp nước ngọt chủ động cho các vùng thủy sản ven biển…), đa dạng hóa-mềm dẻo (tôm, cua, tôm-lúa, lúa+cây khác, rong biển…). Có các giải pháp công tŕnh, phi công tŕnh cho tương lai gần, trung hạn và có thể nâng cấp, kết hợp cho tương lai dài hạn theo hướng thích ứng với BĐKH.

Biến đổi khí hậu đă và đang tác động đến hoạt động sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản ở vùng ĐBSCL. Trong ảnh: Người dân TP Cần Thơ tham gia hoạt động thả cá để bảo vệ nguồn lợi thủy sản trên sông Hậu. Ảnh: M.H

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Lê Quang Trí, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Biến đổi khí hậu, Trường Đại học Cần Thơ, nông dân ĐBSCL đă chủ động chuyển từ sản xuất 3 vụ lúa sang 2 lúa-1 màu hay 1 lúa -2 màu hoặc từ 2 lúa ở các vùng ven biển sang 1 lúa-1 thủy sản để giảm tác động xấu của hạn mặn, thiếu nước sản xuất trong mùa khô. Chính quyền và người dân tại nhiều địa phương cũng chủ động xây dựng các tuyến đê biển ngăn mặn (như ở Cà Mau) hay tăng cường tích trữ nước mưa như ở Bến Tre… Bằng cách này hay cách khác, các địa phương vùng ĐBSCL đă có sự thay đổi để thích ứng với BĐKH. Tuy nhiên, cách làm c̣n mang tính riêng lẻ, chưa đồng bộ giữa các địa phương và các hộ dân. Do vậy, đ̣i hỏi Nhà nước cần xây dựng các cơ chế chính sách phù hợp để hỗ trợ và khuyến khích thực hiện, cũng như tạo sự thống nhất chung trong nhận thức và hành động từ Trung ương đến tất cả các địa phương vùng ĐBSCL.

Các chuyên gia cho rằng, Nhà nước cần kịp thời điều chỉnh chính sách để thúc đẩy các hoạt động đầu tư sáng tạo, phát triển nền nông nghiệp theo hướng tri thức, hiện đại. Đồng thời, phải có các định hướng quy hoạch về sử tài nguyên đất nước và đầu tư đúng mức cho các hạ tầng cần thiết như: hạ tầng nông thôn, các hệ thống cảnh báo thời tiết sớm, các dịch vụ hành chính về đất đai, giám sát và quản lư về sâu bệnh, dịch hại, nâng cao năng lực thể chế về môi trường và sử dụng vật tư đầu vào, hỗ trợ các cơ chế chứng nhận, giám sát an toàn thực phẩm.

Đổi mới tư duy và hành động

Theo các chuyên gia, cốt lơi của nền nông nghiệp thích ứng với BĐKH là phải chuyển đổi cơ cấu cây trồng và phương pháp canh tác phù hợp. Cần nh́n nhận một cách thấu đáo để có chiến lược sản xuất lúa với một diện tích, sản lượng và chất lượng phù hợp. Theo Viện Nghiên cứu Biến đổi khí hậu, Trường Đại học Cần Thơ, tổng diện tích bị nhiễm mặn ở ĐBSCL trong mùa khô hạn b́nh thường khoảng hơn 300.000ha, c̣n năm nào khô hạn trầm trọng, diện tích có thể lên tới gấp 2, tức khoảng gần 20% diện tích đồng bằng. Tiến sĩ Phạm Ngọc Thạch, Viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL, cho biết: "Trong giai đoạn tới, Viện sẽ tham gia tích cực vào thực hiện Đề án Tái cơ cấu ngành nông nghiệp và tái cấu trúc ngành hàng lúa gạo. Nghiên cứu, chọn tạo giống lúa theo hướng nâng cao chất lượng gạo phục vụ xuất khẩu và phù hợp với điều kiện BĐKH". Theo Tiến sĩ Vơ Hữu Thoại, Phó Viện trưởng Viện Cây ăn quả miền Nam, Nhà nước phải đầu tư đúng mức cho công tác nghiên cứu, xác định các giống cây trồng chịu ảnh hưởng của BĐKH, đánh giá mức độ ảnh hưởng và đề xuất hướng chuyển dịch cơ cấu cây trồng thích ứng với BĐKH.

Thời gian qua, nông dân TP Cần Thơ đă chuyển đổi các diện tích đất sản xuất lúa kém hiệu quả sang trồng màu giúp đạt hiệu quả kinh tế cao và thích ứng với biến đổi khí hậu. Trong ảnh: Thu hoạch bắp tại một hộ dân ở xă Trường Thành, huyện Thới Lai. Ảnh: KHÁNH TRUNG

Trên thực tế, các cấp chính quyền và nông dân tại nhiều địa phương vùng ĐBSCL cũng nhận thấy vấn đề và đă có những chuyển đổi bước đầu rất khả quan. Theo ông Nguyễn Văn Xuân, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh An Giang, từ năm 2001, tỉnh đă tạo điều kiện cho các doanh nghiệp kư kết hợp đồng đầu tư và tiêu thụ sản phẩm với nông hộ. Hiện nay, chủ trương của tỉnh là xây dựng cánh đồng lớn theo phương châm "4H": Hợp tác, Hiện đại, Hài ḥa và Hiệu quả. Các bên tham gia phải đảm bảo lợi ích một cách hài ḥa cả về lợi ích xă hội, tránh gây tổn thất cho bên thứ 3 và an toàn cho người sản xuất, người tiêu dùng, an toàn môi trường.

Cần Thơ là 1 trong 8 địa phương ở ĐBSCL tham gia Dự án "Chuyển đổi nông nghiệp bền vững tại Việt Nam-VnSAT". Mục tiêu của Dự án VnSAT là tăng 30% lợi nhuận của nông dân trồng lúa. Một nội dung quan trọng của dự án là đến năm 2020, giảm phát thải 1 triệu tấn khí nhà kính. Giai đoạn 2015-2020, Dự án VnSAT tại Cần Thơ được triển khai thực hiện tại 16 xă, 3 huyện (Vĩnh Thạnh, Cờ Đỏ và Thới Lai); có 25.000 hộ nông dân tham gia, diện tích khoảng 30.000ha (chiếm hơn 1/3 diện tích trồng lúa của thành phố). Trong Dự án VnSAT, nông dân được tập huấn hỗ trợ để hoàn thiện và ứng dụng rộng răi kỹ thuật canh tác "3 giảm, 3 tăng", "1 phải, 5 giảm". Ông Đỗ Đ́nh Đạm, nông dân xă Thạnh Thắng, huyện Vĩnh Thạnh, cho biết: "Tôi đă áp dụng kỹ thuật "3 giảm, 3 tăng" vào sản xuất lúa từ nhiều năm nay. Cây lúa sinh trưởng tốt, ít sâu bệnh, nhất là đối với sâu cuốn lá, bệnh đạo ôn, cháy b́a lá…; lượng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật cũng được sử dụng hạn chế nên tiết kiệm chi phí và giảm thiểu tác hại đến môi trường". Cùng đó, TP Cần Thơ cũng tích cực chuyển đổi đất nông nghiệp kém hiệu quả sang trồng các loại cây trồng phù hợp với điều kiện mới. Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) TP Cần Thơ, năm 2016 thành phố đă chuyển đổi hơn 1.190ha, nâng tổng diện tích chuyển đổi từ năm 2014 đến nay lên hơn 10.000ha.

Bà Nguyễn Thị Kiều, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP Cần Thơ, cho biết: "Nhiều mô h́nh chuyển đổi sản xuất cho hiệu quả khá cao, như: mô h́nh trồng dưa hấu lợi nhuận khoảng 58 triệu đồng/ha/vụ, cao hơn trồng lúa 30 triệu đồng ha/vụ; mô h́nh trồng mè luân canh với lúa vụ hè thu lợi nhuận 17-21 triệu đồng/ha, cao hơn 7-10 triệu đồng/ha so với sản xuất lúa. Thành phố cũng h́nh thành một số vùng sản xuất tập trung rau màu, hoa kiểng và cây ăn trái đặc sản có thương hiệu". Mô h́nh trồng chuyên canh chuối già cấy mô có nguồn gốc từ Nam Mỹ của Tổ hợp tác Lâm Phát Hưng ở xă Thới Hưng, huyện Cờ Đỏ được xem là một trong những mô h́nh chuyển đổi cơ cấu cây trồng thành công của những nông dân thời hội nhập. Thành lập vào năm 2015, Tổ hợp tác Lâm Phát Hưng có 87ha diện tích trồng chuối già chuyên canh, thời điểm thu hoạch rộ có thể đạt 1.000 tấn chuối trái/tháng (tương đương với 50 container hàng xuất khẩu). 90% sản lượng chuối của Tổ hợp tác Lâm Phát Hưng cung ứng xuất khẩu sang các thị trường, như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Hồng Kông và các quốc gia thuộc khu vực Trung Đông. Ông Lâm Văn Tính, Tổ viên Tổ hợp tác Lâm Phát Hưng, cho biết: "Đợt mưa băo vào tháng 5, tháng 6-2016, trên 30.000 cây chuối của tổ bị đổ ngă, sản lượng thu hoạch giảm. Tuy nhiên, nhờ chuối là loại cây dễ trồng nên khâu phục hồi không gặp nhiều khó khăn và đến nay vườn chuối đă cho trái ổn định. Trên cùng diện tích canh tác, nếu nông dân trồng lúa lời 1 th́ Tổ hợp tác trồng chuối lời gấp 2-3 lần".

Hiện nay, các địa phương ĐBSCL triển khai đồng bộ các giải pháp để đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu sản xuất thích ứng với BĐKH; đầu tư phát triển các sản phẩm nông nghiệp chủ lực; xây dựng các công tŕnh ngăn mặn, giữ ngọt; triển khai hiệu quả chương tŕnh xây dựng nông thôn mới.

Theo Bộ trưởng NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường, năm 2017, phải tập trung tháo bằng được các nút thắt sản xuất nông nghiệp gồm: Tích tụ ruộng đất trong sản xuất nông nghiệp; chuyển 500.000 - 700.000ha đất lúa sang trồng cây ăn quả, nuôi trồng thủy sản; có chính sách kêu gọi doanh nghiệp đầu tư vào khu vực nông nghiệp, triển khai hiệu quả gói tín dụng 60.000 tỉ đồng phát triển nông nghiệp công nghệ cao.

 

NHÓM PV KINH TẾ

Bài cuối: Nỗ lực v́ một ĐBSCL phát triển

           


loading...

Các tin đã đưa:  
Để nông nghiệp ĐBSCL vượt qua thách thức (21/02/2017)
Để nông nghiệp ĐBSCL vượt qua thách thức (20/02/2017)
Nhiều khuất tất trong Dự án Trường Mầm non Tân Nhơn ở huyện Phong Điền (07/09/2016)
Định vị hướng đi mới cho nông nghiệp ĐBSCL (23/08/2016)
Định vị hướng đi mới cho nông nghiệp ĐBSCL (22/08/2016)
Định vị hướng đi mới cho nông nghiệp ĐBSCL (21/08/2016)
Định vị hướng đi mới cho nông nghiệp ĐBSCL (20/08/2016)
Định vị hướng đi mới cho nông nghiệp ĐBSCL (19/08/2016)
Pḥng khám Đa khoa Hoàng Kim
NHIỀU SAI PHẠM KHIẾN BỆNH NHÂN TIỀN MẤT TẬT MANG
(30/07/2016)
ĐỂ DẠY NGHỀ GẮN VỚI GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM (07/06/2016)

TIN VẮN

 Philippines. Theo kết quả một cuộc thăm ḍ độc lập công bố ngày 17-7, có tới 82% số người Philippines được hỏi đánh giá cao thành quả của Tổng thống nước này Rodrigo Duterte sau một năm lănh đạo đất nước. Chỉ có 5% không hài ḷng, trong khi 13% không đưa ra câu trả lời dứt khoát. Cuộc thăm ḍ trên do hăng Pulse Asia Inc. tiến hành, và ông Duterte có tỷ lệ ủng hộ cao nhất trong số các quan chức chính phủ được đưa ra trong thăm ḍ.

 Thái Lan. Ngày 17-7, luật mới của Thái Lan về quản lư Cục Tài sản Hoàng gia (CPB) đă bắt đầu có hiệu lực, theo đó Nhà Vua Maha Vajiralongkon toàn quyền kiểm soát tài sản Hoàng gia trị giá hàng tỉ USD. Thay đổi lớn nhất trong luật mới, được Quốc hội Thái Lan thông qua hồi tuần trước, là trao quyền cho Nhà Vua chỉ định tất cả các thành viên của ủy ban giám sát CPB.

 EU. Liên minh châu Âu (EU) ngày 17-7 thông báo áp đặt trừng phạt đối với 16 cá nhân là quan chức cấp cao trong quân đội Syria và các nhà khoa học được cho là liên quan tới các vụ tấn công bằng vũ khí hóa học tại nước này. Quyết định này nâng tổng số cá nhân và tổ chức Syria bị EU trừng phạt lên 255 người và 67 tổ chức.

T.T (Theo TTXVN)

MỚI CẬP NHẬT
 Thời cơ đón sóng đầu tư mới
 Người thương binh tận tụy
 Sử dụng biểu tượng chữ thập đỏ đúng quy định
 Góp phần xây dựng đô thị văn minh
 Giảm cân hiệu quả bằng cách ăn bữa sáng thịnh soạn
   CÔNG LUẬN QUAN TÂM
Thời cơ đón sóng đầu tư mới
Phú Quốc hướng đến đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt
Tổ chức lại sản xuất theo hướng liên kết chuỗi
Thí sinh cần lưu ư
Cần định hướng đúng và hỗ trợ phù hợp
Tương tác, chia sẻ kinh nghiệm để cùng phát triển
Nỗ lực ngăn chặn khai thác cát trái phép
Cần gỡ "vướng" để kiểm soát chặt thị trường
Báo động bệnh viêm năo Nhật Bản
Để chợ nổi trở thành điểm hấp dẫn, níu chân du khách
Bế mạc kỳ họp thứ 5 HĐND thành phố
Phấn đấu hoàn thành các chỉ tiêu kinh tế -xă hội đă đề ra
Đề ra giải pháp đồng bộ, quyết tâm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ năm 2017
Dân chủ, thẳng thắn, giải quyết cơ bản vấn đề đặt ra
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ tŕ họp Chính phủ về xây dựng thể chế