Thứ hai, 27/03/2017 - 1 giờ 49
Liên kết website
 
Điều tra  
Để nông nghiệp ĐBSCL vượt qua thách thức
Thứ ba, 21/02/2017 21 giờ 22 GMT+0

Bài 1: Tác động kép của biến đổi khí hậu

 

 

Nhóm PV Kinh tế

Bài 2: Lúng túng trong phát triển nông nghiệp bền vững

Biến đổi khí hậu (BĐKH) đang đe dọa nghiêm trọng đến các hoạt động sản xuất nông nghiệp của ĐBSCL. Song, do điều kiện các kết cấu hạ tầng kỹ thuật c̣n hạn chế, thiếu thông tin và nhiều bên có liên quan cũng chưa có sự nhận thức thật đầy đủ, kịp thời nên c̣n chậm thực hiện các giải pháp ứng phó.

Ứng phó chậm

Theo Tiến sĩ Vơ Hữu Thoại, Phó Viện trưởng Viện Cây ăn quả miền Nam, đất trồng cây ăn trái bị nhiễm mặn rất khó khắc phục (Ảnh: Thu hoạch nhăn của nhà vườn xă
Tân Phong, huyện Cai Lậy, Tiền Giang). Ảnh: KHẢI CA 

Các báo cáo đánh giá tác động của BĐKH đều đúc kết: Ngành nông nghiệp và nông dân là những đối tượng chịu tổn thương nặng nề nhất từ BĐKH. Để nâng cao nhận thức và khả năng thích thức với BĐKH, đảm bảo phát triển bền vững nông nghiệp và nông thôn, Bộ NN&PTNT đă ban hành "Khung chương tŕnh hành động thích ứng với ĐBKH của ngành NN&PTNT giai đoạn 2008-2020". Các cấp chính quyền từ Trung ương đến địa phương cũng triển khai nhiều chủ trương, chính sách hỗ trợ nông dân ổn định sản xuất và thích ứng ĐBKH. Với sự nhạy bén thị trường và khả năng học hỏi, thích ứng nhanh, nông dân ĐBSCL đă t́m ra nhiều phương thức khác nhau để ổn định và phát triển sản xuất trong t́nh h́nh mới. Song, nh́n chung nhà nông vẫn c̣n rất bị động, chủ yếu mới tập trung ứng phó theo kiểu đối phó t́nh thế trước mắt.

Năm 2017, t́nh h́nh thời tiết được các nhà khoa học dự báo sẽ tiếp tục diễn biến khó lường. Tại Hội nghị trực tuyến “Tổng kết thực hiện Kế hoạch phát triển nông nghiệp, nông thôn năm 2016 và triển khai kế hoạch năm 2017”, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, chỉ đạo: Chính phủ đă quy hoạch 3,8 triệu ha diện tích đất trồng lúa để đảm bảo an ninh lương thực. Tuy nhiên, năng suất lúa của các vùng không đều nhau. Do đó, cần xem xét duy tŕ diện tích sản xuất lúa trên dưới 3 triệu ha; phần c̣n lại, các địa phương chủ động chuyển sang các loại cây trồng phù hợp khác, phát triển chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản. Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên nền đất lúa cần vận dụng linh hoạt và phù hợp với chiến lược phát triển, tái cơ cấu ngành nông nghiệp. Hội nhập quốc tế đang diễn ra mạnh mẽ, cần đẩy mạnh xây dựng thương hiệu sản phẩm cả ở thị trường trong nước lẫn quốc tế. Tiếp tục đầu tư hiện đại hóa hạ tầng nông nghiệp, nông thôn để chống chịu với thiên tai, BĐKH.

Trong đợt hạn mặn lịch sử trong năm 2016, mặn đến sớm bất ngờ và kéo dài, nhiều diện tích sản xuất lúa, cây trồng tại ĐBSCL bị thiệt hại nặng, do nông dân không chủ động được nguồn nước tưới. Tiến sĩ Vơ Hữu Thoại, Phó Viện trưởng Viện Cây ăn quả miền Nam, cho rằng: "Đối với nhiều loại cây ăn quả, một khi đất bị nhiễm mặn là rất khó khắc phục. Nông dân phải có các giải pháp chủ động ứng phó từ trước, như gia cố bờ bao, trữ nước ngọt trong ao mương và tránh tưới nước bị nhiễm mặn cho cây. Nông dân cần có thiết bị đo độ mặn để lấy nước tưới cây khi độ mặn giảm". Tuy nhiên, hiện nhiều nông dân vẫn chưa được trang bị hoặc tự trang bị kiến thức và phương tiện cần thiết để ứng phó với BĐKH, nhất là thiết bị để kiểm tra phèn và đo độ mặn của nước phục vụ cho trồng trọt, chăn nuôi.

Thời gian qua, ngành nông nghiệp đă đẩy mạnh ứng dụng các tiến bộ khoa học, nghiên cứu, chọn tạo được nhiều giống lúa có khả năng chống chịu sâu bệnh, ngập úng và mặn, nhưng vẫn thiếu các giống lúa chịu hạn, mặn ở mức độ cao. Trên cây ăn quả cũng chưa có nhiều kết quả nghiên cứu về cây trồng chống chịu mặn. Đối với vật nuôi lại càng khó. Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vơ Văn Sơn, Giám đốc Công ty TNHH Một thành viên Chăn nuôi Vemedim (TP Cần Thơ), trong hiện tại và dự kiến trong nhiều năm sau nữa sẽ không có một loài vật nuôi nào có khả năng thích ứng một cách nhanh chóng để theo kịp với những biến đổi của khí hậu. Việc di dời các cơ sở chăn nuôi đến những vùng chịu ảnh hưởng thấp của BĐKH lại cũng không phải là giải pháp dễ dàng. Một thực tế khác, dù ĐBSCL là vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm của cả nước, nhưng các kết cấu hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp c̣n nhiều bất cập. Thời gian qua, nhiều địa phương chủ yếu tập trung làm các đê bao ngăn lũ và công tŕnh thủy lợi phục vụ sản xuất lúa, c̣n thiếu các công tŕnh dự trữ nước ngọt cũng như hệ thống hạ tầng thủy lợi phục vụ cho các loại vật nuôi và cây trồng khác ngoài lúa. Hiện hệ thống các cống đập và đê bao ngăn mặn tại ĐBSCL cũng chưa hoàn thiện.

Theo anh Phạm Kim Quang, ngụ ấp B́nh Tây, xă Vĩnh Thành, huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre, bao đời nay gia đ́nh anh sống nhờ vào sản xuất giống cây ăn trái và hoa kiểng, muốn chuyển nghề khác rất khó. Trong năm 2016 vừa qua, xâm nhập mặn đă gây thiệt hại cho nhiều diện tích sản xuất cây giống tại địa phương và đe dọa ảnh hưởng về lâu dài, anh Quang đă quyết định đầu tư hơn 30 triệu đồng lắp đặt máy lọc nước mặn thành nước ngọt để phục vụ sản xuất cây giống. Cách làm này chỉ mới giải quyết được nước sản xuất và sinh hoạt cho gia đ́nh anh, chứ chưa giải được bài toán ứng phó hạn mặn về lâu dài. Nhiều hộ dân c̣n ngại đầu tư máy do chưa nắm rơ các tiến bộ kỹ thuật mới trong lọc nước và thiếu vốn.

Thiếu nguồn lực phát triển

Theo các chuyên gia, những năm gần đây dù nước ta đă đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu các loại cây trồng vật nuôi nhưng hiện lúa vẫn là cây trồng chủ lực. Trong khi đó, nhiều loại cây trồng vật nuôi khác rất có tiềm năng nhưng lại chậm được đầu tư phát triển, nên phải nhập khẩu nhiều mặt hàng mà tiềm năng sản xuất trong nước c̣n rất lớn như: bắp và đậu nành và các sản phẩm thịt gia súc, gia cầm… Tiến sĩ Phạm Ngọc Thạch, Viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL, cho biết: Trong bối cảnh cả nước đang triển khai thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp và ngành lúa gạo, vùng ĐBSCL đang chịu tác động rất lớn của BĐKH toàn cầu. Sự cạnh tranh gay gắt về thị trường tiêu thụ lúa gạo thế giới, nhu cầu gia tăng thu nhập cho người trồng lúa, các vấn đề về an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường đang đặt ra thách thức cho vùng. Từ năm 2000 đến nay, Viện Lúa đă lai tạo thành công nhiều giống lúa có đặc điểm nổi trội về năng suất, thời gian sinh trưởng ngắn từ 90-105 ngày, có khả năng chống chịu với sâu bệnh và điều kiện bất lợi, góp phần thâm canh, tăng vụ, né mặn, tránh lũ, nhưng vẫn chưa đáp ứng hết yêu cầu cho sản xuất.

Ông Phạm Văn Mịch, Giám đốc Trung tâm giống tỉnh Cà Mau, cho biết: "Năm 2016, diện tích sản xuất lúa của tỉnh không giảm nhưng năng suất giảm đáng kể so với trung b́nh nhiều năm từ 500kg-1 tấn lúa/ha do ảnh hưởng của hạn, mặn xâm nhập. Mưa ít, mưa nhiều đợt làm cỏ phát triển nhanh hơn lúa khiến năng suất lúa giảm, chi phí của nông dân tăng". Theo kế hoạch, năm 2016, tỉnh Cà Mau sản xuất 50.000ha lúa mùa nhưng chỉ xuống giống được 29.000ha; trong đó, nhiều chỗ phải cấy sạ đến 3 lần. Mặn xâm nhập có thời điểm lên đến 12‰ chỉ có giống OM 2517 c̣n trụ được, giống lúa Một bụi đỏ của địa phương không trụ nổi. Do đó, Trung tâm mong muốn Viện Lúa ĐBSCL hỗ trợ các địa phương nghiên cứu thêm nhiều giống lúa có khả năng chịu mặn cao để đảm bảo nhu cầu sản xuất trong điều kiện thời tiết không thuận lợi.

Ông Dương Thành Trung, Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu, cho biết: "Bạc Liêu nằm trong vùng bán đảo Cà Mau, hệ thống phân ranh mặn ngọt và cống, đập lớn được tỉnh ưu tiên đầu tư nhưng c̣n nhiều khó khăn. Hiện kè Gành Hào, cửa Nhà Mát là những nơi có đai rừng yếu, dễ bị ảnh hưởng bởi mưa băo nên tỉnh đặc biệt quan tâm khôi phục rừng ở khu vực này. Về sản xuất thích ứng với BĐKH, tỉnh chủ trương chuyển sang nuôi tôm, giảm dần diện tích canh tác lúa ở những nơi cho hiệu quả kinh tế kém. Tuy nhiên, việc đầu tư hệ thống công tŕnh, cống đập ngăn mặn, giữ ngọt ở Bạc Liêu và một số tỉnh lân cận như: Sóc Trăng, Hậu Giang c̣n nhiều khó khăn, rất cần Chính phủ phân bổ vốn nhanh và kịp thời để đầu tư các công tŕnh bức thiết trên địa bàn". Theo ông Dương Thành Trung, tỉnh đang phấn đấu xây dựng thương hiệu tôm của Bạc Liêu để phục vụ xuất khẩu. Hiện nay, vấn đề cần quan tâm là các tỉnh: Bạc Liêu, Hậu Giang, Sóc Trăng nếu chuyển đổi sang nuôi tôm sẽ cần nước mặn để đảm bảo sản xuất nhưng sẽ phần nào gây ảnh hưởng đến vùng ngọt của các địa phương lân cận. Do đó, cần có hệ thống ngăn mặn, trữ ngọt phù hợp cho từng vùng sản xuất cụ thể. 

Bài 3: Biến thách thức thành cơ hội

           


loading...

Các tin đã đưa:  
Để nông nghiệp ĐBSCL vượt qua thách thức (20/02/2017)
Nhiều khuất tất trong Dự án Trường Mầm non Tân Nhơn ở huyện Phong Điền (07/09/2016)
Định vị hướng đi mới cho nông nghiệp ĐBSCL (23/08/2016)
Định vị hướng đi mới cho nông nghiệp ĐBSCL (22/08/2016)
Định vị hướng đi mới cho nông nghiệp ĐBSCL (21/08/2016)
Định vị hướng đi mới cho nông nghiệp ĐBSCL (20/08/2016)
Định vị hướng đi mới cho nông nghiệp ĐBSCL (19/08/2016)
Pḥng khám Đa khoa Hoàng Kim
NHIỀU SAI PHẠM KHIẾN BỆNH NHÂN TIỀN MẤT TẬT MANG
(30/07/2016)
ĐỂ DẠY NGHỀ GẮN VỚI GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM (07/06/2016)
ĐỂ DẠY NGHỀ GẮN VỚI GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM (06/06/2016)

TIN VẮN

* Thổ Nhĩ Kỳ. Tổng thống Recep Tayyip Erdogan cho biết nước này có thể sẽ tiến hành trưng cầu dân ư tương tự như Brexit (Anh rời khỏi Liên minh châu Âu), về việc liệu Ankara có nên tiếp tục theo đuổi tiến tŕnh gia nhập EU hay không sau ngày 16-4 tới - thời điểm Thổ Nhĩ Kỳ tổ chức trưng cầu dân ư về cải cách Hiến pháp nhằm tăng thêm quyền lực cho ông Erdogan.

* Pháp. 9 thượng nghị sĩ của đảng trung hữu UDI-UC, vốn liên minh với đảng Những người Cộng ḥa (LR) của ứng viên François Fillon, tuyên bố ủng hộ ứng viên trung dung Emmanuel Macron trong cuộc đua vào Điện Élysée.

P.V (Theo TTXVN)

MỚI CẬP NHẬT
 Trao tiền từ thiện
 Hồng Công lần đầu có nữ lănh đạo
 Sinh viên nước ngoài đến Mỹ giảm
 Khống chế ngọn lửa bùng phát trở lại tại tầng 5 Công ty TNHH Kwong Lung- Meko
 Trung Quốc xây siêu đô thị 130 triệu dân
   CÔNG LUẬN QUAN TÂM
Khống chế ngọn lửa bùng phát trở lại tại tầng 5 Công ty TNHH Kwong Lung- Meko
Chế độ ăn uống dành cho phụ nữ bị tiểu đường thai kỳ
Gửi tiết kiệm trung dài hạn hưởng lăi suất thả nổi hấp dẫn
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đón, hội đàm với Thủ tướng Cộng ḥa Singapore
Thúc đẩy phát triển đô thị bền vững
Lắng nghe và tận tâm phục vụ doanh nghiệp
Nới rộng hạn điền để sản xuất hàng hóa lớn
Cần Thơ nằm trong danh sách 10 điểm đầu tư hấp dẫn
Để đạt kết quả tốt kỳ thi THPT quốc gia
Prebiotic và lợi ích sức khỏe khác từ chất xơ
Mua ô tô lăi suất ưu đăi tại Vietbank
Phụ nữ Cần Thơ đồng hành cùng phụ nữ cả nước, nêu cao tinh thần “Đoàn kết, đổi mới, b́nh đẳng và hội nhập”
Đa dạng quà tặng ngày 8-3
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân thăm Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên pḥng
Tiếp thêm động lực cho doanh nghiệp