Thứ bảy, 29/04/2017 - 6 giờ 37
Liên kết website
 
Phóng sự  
Nhật kư Bên ḍng Mê Công
Thứ bảy, 07/01/2017 16 giờ 28 GMT+0

Phóng sự: ĐĂNG HUỲNH

Tôi cùng mẹ liệt sĩ Lê Văn- bà Trần Thị Kim Loan viếng mộ anh ở Nghĩa trang Liệt sĩ quận Ô Môn trong ngày đầu năm mới 2017. Ánh chiều lao xao chiếu rạng, cơn gió cuối đông buốt lạnh như vuốt ve mái tóc bạc trắng của người mẹ già. Trong khói hương lăng đăng hoàng hôn, bà Loan thầm th́: "Văn ơi, mẹ đến thăm con đây!". Tiếng gọi con của người mẹ nghe sao nghẹn ḷng.

Bài cuối: Mẹ măi gọi tên anh...

Chân dung anh- liệt sĩ tuổi 19

Cha mẹ của liệt sĩ Lê Văn là ông Lê An Ninh và bà Trần Thị Kim Loan, đều là cán bộ hưu trí của Viện Lúa ĐBSCL. Cụ Ninh năm nay đă 82 tuổi, c̣n rất minh mẫn, là nhà khoa học lớn trong lĩnh vực nông nghiệp, vinh dự được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học- Công nghệ. Liệt sĩ Lê Văn là người con thứ hai, c̣n chị cả và hai em. Bà Loan nói rằng, con hy sinh v́ Tổ quốc th́ thật tự hào, chỉ thương con không một ngày sung sướng. Bà nhớ như in ngày sinh anh Văn, quê lúa Thái B́nh bị dịch vàng rụi, đói khổ triền miên. Vậy mà anh Văn vẫn lớn nhanh, lanh lợi và có khiếu văn chương, hội họa. Tôi cũng khá bất ngờ trước những nét vẽ trong nhật kư của anh, sắc sảo và có hồn. Năm 1983, lúc 17 tuổi, anh Văn theo cha mẹ vào Cần Thơ sống do ông Ninh chuyển công tác về Viện Lúa ĐBSCL.

Tuổi 82, già yếu khiến cụ Ninh chậm chạp nhưng nhắc đến tuổi thơ con, mắt ông sáng lấp láy, cao hứng kể chuyện con "khỉ khọt". Nào là anh Văn có tài giăng lưới, bắt cá, nhấp cá lóc. "Nó đi một chút về là tay cầm xâu cá, quấn mớ bông súng quanh cổ, miệng véo von từ đầu ngơ"- cụ Ninh kể. C̣n trong trí nhớ của bà Loan, anh Văn có hiếu, thương chị em và rất chăm chút cho gia đ́nh. Đêm trước khi anh đi nghĩa vụ, anh cứ nhắc cha mẹ hoài, phải giữ ǵn sức khỏe, tập thể dục thường xuyên, đừng tham công tiếc việc. Anh c̣n nói khi làm xong nghĩa vụ người trai, anh sẽ cưới cô người yêu, sinh cháu nội đích tôn cho ông bà ẵm bồng.

Tôi may mắn t́m gặp anh Nguyễn Tấn Sinh, bạn chí thân đồng hương Thái B́nh, vào Cần Thơ cùng đợt với anh Văn, cùng nhập ngũ và cùng sang Campuchia làm nghĩa vụ quốc tế nhưng khác đơn vị. Anh Sinh mải mê kể chuyện tuổi thơ anh Văn "nghịch phá chúa" nhưng rất khéo tay. Tài leo dừa thoăn thoắt, chuyền từ ngọn dừa này sang ngọn dừa khác của anh Văn khó ai sánh kịp. Ngày hai anh em cùng làm tân binh, huấn luyện ở Sóc Trăng, đêm đêm nằm cạnh nhau, anh Văn hay động viên anh Sinh cực khổ cũng phải cố, nhiệm vụ phải hoàn thành. "Phải Văn c̣n cũng con cái đuề huề như tôi bây giờ rồi"- anh Sinh nghẹn ngào khi nhắc về người bạn liệt sĩ của ḿnh.

Tôi đă đọc nhiều vần thơ, thư và nhật kư của anh, qua sự cho phép của gia đ́nh, và cảm nhận rằng, anh rất giỏi văn chương. Đọc đoạn anh ví von đời trinh sát của ḿnh mà tôi dâng trào cảm xúc: "Biết bao khu rừng ḿnh đă qua, bao nhiêu đồi núi ḿnh đă được đặt chân đến, ước ǵ bây giờ có em đi bên cạnh. Ḿnh chắc là quá mơ mộng. Ḿnh đi như vậy ôi sao giống những nhà địa chất quá, chỉ khác trong tay ḿnh là cây súng chứ không phải là cây búa và cây bút". Trong kỷ vật của anh, có 8 bài thơ, khi anh tặng mẹ, tặng bạn, tặng người yêu, đều rất hay về cấu tứ, câu từ. Bài thơ "Kôngpông Chnăng" được liệt sĩ Lê Văn viết tháng 5-1984 có đoạn:

"Có Ural chạy dài theo gió
Bốn mùa mây phủ trời xanh
Ở trong đó có ǵ huyền thoại
Với rừng dầu và muỗi vắt bên tai"

Như một sự linh cảm, bài thơ "Nhớ mẹ" được liệt sĩ Lê Văn sáng tác vào mùa đông năm 1984, có đoạn:

"Chắc xuân này con không về với mẹ
Để mẹ chờ ba ngày

Bà Loan viếng mộ con trai ở Nghĩa trang Liệt sĩ quận Ô Môn. Ảnh: DUY KHÔI 

   Ông bà An Ninh bồi hồi bên kỷ vật con trai- Liệt sĩ Lê Văn. Ảnh: DUY KHÔI

Tết sắp qua"

Và rồi anh nhắn nhủ với mẹ già ở Cần Thơ:

"Ḷng con buồn xin vài câu chúc Tết
Để bên này con tiếp bước hành quân
Nhớ con mẹ đừng buồn đừng tủi
Tiếng pháo giao thừa- đó tiếng tiếng con!".

Quả vậy, Tết năm đó và 32 năm đă qua, anh chỉ về với cha mẹ già trong hương khói tinh anh.

"Mẹ so đũa thừa lại nhắc tên anh"

Bà con ở Viện Lúa ĐBSCL nhắc đến mái tóc của bà Kim Loan, mẹ liệt sĩ Lê Văn, như một câu chuyện về t́nh mẹ. Ngày xưa tóc của bà óng mượt, đen lay láy. Vậy mà chỉ chưa đầy tuần sau khi nhận giấy báo tử của con, đêm đêm bà ôm di ảnh con vào ḷng rấm rứt, mái tóc bà bỗng bạc phơ từ đó. 32 năm sau ngày anh Văn hóa thành hồn thiêng sông núi, chưa khi nào ông bà An Ninh nghĩ con đi xa. Thỉnh thoảng, ông bà lại ghé qua Nghĩa trang thắp nhang cho con. Bàn thờ của anh Văn hôm nào cũng có đóa hoa hồng, hoa huệ cắt từ vườn nhà, bà Loan nâng niu cắm trước di ảnh.

Bữa trưa ông bà mời tôi dùng cơm, tôi lănh phần dọn chén. 3 chén đũa cho ba người ăn. Bà lặng thinh đi lấy 1 cái chén và đôi đũa khác, bới cơm, bỏ cá rồi gọi: "Văn ơi, về ăn cơm nhé con!". Tôi chết lặng và thấy ḿnh như có lỗi. Th́ ra với ông bà, anh Văn vẫn sống măi trong tâm can một cách đặc biệt. Tôi đắng ḷng chợt nhớ lại mấy câu thơ của nhà thơ Thu Bồn:

"Bữa ăn sum vầy bên bếp lửa
Mẹ so đũa thừa lại nhắc tên ta"

Một trang trong quyển nhật kư của liệt sĩ Lê Văn. Ảnh: DUY KHÔI

32 năm, thời gian đủ để một người trưởng thành, đủ để những vết thương liền da theo năm tháng. Nhưng nỗi đau người mẹ th́ vẫn vẹn nguyên, dù rằng đó là nỗi đau xen lẫn tự hào. T́nh mẹ đă vậy mà t́nh con cũng đằm sâu khôn tả. Trong kỷ vật đồng đội anh mang về, có chiếc khăn bà Loan tự tay khâu tặng con trước lúc nhập ngũ. Anh gói ghém cẩn thận, nếp gấp thẳng tắp và cẩn thận ghi lên khăn hai chữ "Kỷ Niệm". Anh trân trọng t́nh mẹ qua đường kim mối chỉ.

B́a cuốn nhật kư, liệt sĩ Lê Văn vẽ hoa, viết tên ḿnh rất đẹp và đề phía dưới cùng trang viết: “Nhà xuất bản Văn Hóa”. Từ ư tưởng này, gia đ́nh rất mong muốn xuất bản toàn bộ cuốn nhật kư cùng di cảo thơ, một số lá thư của liệt sĩ Lê Văn. Cụ An Ninh c̣n cho biết, không biết con trai đùa hay thật, nhưng nếu được, gia đ́nh sẽ chọn NXB Văn Hóa theo đúng ư tưởng của liệt sĩ Lê Văn.

Cụ Lê An Ninh chỉ hay nhắc chuyện vui của con, sợ nhắc chuyện buồn v́ căn bệnh tuổi già không cho phép ông xúc động. Tôi đă khóc nhiều khi đọc được bài thơ "Nhớ con trai" do cụ Ninh sáng tác, trên một tờ giấy mỏng, lẫn trong mớ kỷ vật của con:

"Mây đă tan c̣n mong chi mây tụ
Hoa đă tàn đâu nở lại trần gian
Nhưng vết thương ḷng đâu dễ đa đoan
Người trong cuộc khóc người trong cuộc"

Nhưng rồi cụ dặn ḷng, an ủi ḿnh và cả an ủi con:

"Sống trên đời như hai chữ phù vân
Chết như con cũng là đẹp muôn phần"

Đúng như lời ông bà An Ninh nói với tôi rằng, nỗi đau mất con không phải chỉ ông bà mới có. Bao nhiêu bậc cha mẹ trên đất nước này tiễn con ra trận nhưng đâu được đón con về. Nhưng đọc những ḍng nhật kư của liệt sĩ Lê Văn, đọc được những khát khao yêu thương và cống hiến cho Đảng, cho đất nước, cho ḥa b́nh của anh, tôi nghĩ ḿnh cần viết ra để một thế hệ thanh niên đă lên đường làm nghĩa vụ quốc tế cao cả thấy ḿnh trong đó; để tuổi trẻ hôm nay tự hào về truyền thống hào hùng của cha anh. Một lối sống đẹp, sống có ích và sống hiến dâng đáng trân quư.

* * *

"Nắng chiều tỏa xuống sông Ô môn quê em. Làng xóm vui đầm ấm. Ḷng em bao thầm nhớ…". Bài hát "Chiều trên sông Ô Môn" bỗng đâu vang xa từ chiếc loa truyền thanh. Bà Loan tỉ mẩn lau chùi phần mộ rồi từ giă con ra về. Bóng bà cụ tuổi "cổ lai hy" trải dài theo bóng nắng, đôi bàn tay nhăn nheo quệt vội giọt nước mắt tuôn rơi. Rồi bà đưa đôi mắt về đài tưởng niệm Tổ quốc ghi công, nh́n những hàng mộ thẳng tắp, nh́n cờ đỏ sao vàng in rơ trên từng phần mộ… Bà nh́n thật lâu hàng chữ "Liệt sĩ Lê Quốc Văn".

           


loading...

Các tin đã đưa:  
Nhật kư Bên ḍng Mê Công (06/01/2017)
Thanh niên đồng bằng trên đường khởi nghiệp (01/11/2016)
Thanh niên đồng bằng trên đường khởi nghiệp (01/11/2016)
Thanh niên đồng bằng trên đường khởi nghiệp (31/10/2016)
Tôi đi học... cười! (03/10/2016)
Cần Thơ, cà phê phố… (31/05/2016)
Cần Thơ
cà phê phố…
(29/05/2016)
Mùa sa mưa (28/05/2016)
Cần Thơ cà phê phố… (28/05/2016)
ĐỔI MỚI TRÊN VÙNG ĐẤT ANH HÙNG (29/04/2016)

TIN VẮN

* Venezuela. Ngoại trưởng Delcy Rodriguez tuyên bố nước này sẽ rời khỏi Tổ chức các quốc gia châu Mỹ (OAS). Theo ông Rodriguez, quyết định trên được thực hiện theo chỉ thị của Tổng thống Nicolas Maduro nhằm bảo vệ chủ quyền của đất nước.

* Hàn Quốc. Theo kết quả thăm ḍ dư luận do hăng Realmeter công bố, ứng viên hàng đầu cho chức tổng thống, ông Moon Jae-in giành được sự ủng hộ của 44,4% số người được hỏi ư kiến, trong khi đối thủ trực tiếp của ông là Ahn Cheol-soo chỉ được 22,8%.

* Nga. Phó chỉ huy Tổng cục tác chiến Bộ Tổng tham mưu Các lực lượng vũ trang Nga, Trung tướng Viktor Poznikhir cho rằng hệ thống pḥng thủ tên lửa quốc gia của Mỹ (NMD) có khả năng tấn công hạt nhân bất ngờ vào Nga.

* Campuchia. Thủ tướng Hun Sen kêu gọi Mỹ đàm phán lại thỏa thuận trục xuất tội phạm được hai nước kư kết 15 năm trước, trong đó có điều khoản quy định công dân Campuchia định cư lâu dài tại Mỹ sẽ bị Washington trục xuất nếu mang trọng tội.

P.V (Theo TTXVN)

MỚI CẬP NHẬT
 Trao tiền từ thiện
 Ông Trump hài ḷng với thành quả 100 ngày đầu cầm quyền
 Triều Tiên lại phóng thử tên lửa đạn đạo
 Đưa Luật Giao thông đường bộ vào các buổi sinh hoạt Hội Phụ nữ
 Lớn lên cùng đất nước
   CÔNG LUẬN QUAN TÂM
Họp mặt Kỷ niệm 10 năm xuất bản Báo Cần Thơ Khmer ngữ
Long trọng kỷ niệm 42 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước
Mức lương cơ sở mới áp dụng từ 1-7-2017
Thủ tướng hai nước chủ tŕ Lễ phát động Năm Đoàn kết Hữu nghị Việt Nam - Lào 2017
Nông sản gap gian nan đường ra thị trường lớn
Nỗ lực bảo vệ, tái tạo nguồn lợi thủy sản
Cập nhật phác đồ điều trị Ung thư vú và Ung thư đại trực tràng
“Mở đường” hoàn thành các tiêu chí xây dựng nông thôn mới
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc thăm chính thức Campuchia
Nông sản GAP gian nan đường ra thị trường lớn
Hoạt động môi giới bất động sản ngày càng chuyên nghiệp
Mô h́nh tự xét nghiệm và xét nghiệm HIV tại cộng đồng
Chất vấn Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xă hội, Bộ Thông tin và Truyền thông
Cuộc họp Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về pḥng chống tham nhũng: Sẽ kết thúc điều tra, truy tố, xét xử 12 vụ án trong năm 2017
Nhanh chóng dập tắt đám cháy bùng phát tại Công ty TNHH Kwong Lung - Meko