Thứ sáu, 23/06/2017 - 7 giờ 13
Liên kết website
 
Phóng sự  
Nhật kư Bên ḍng Mê Công
Thứ bảy, 07/01/2017 16 giờ 28 GMT+0

Phóng sự: ĐĂNG HUỲNH

Tôi cùng mẹ liệt sĩ Lê Văn- bà Trần Thị Kim Loan viếng mộ anh ở Nghĩa trang Liệt sĩ quận Ô Môn trong ngày đầu năm mới 2017. Ánh chiều lao xao chiếu rạng, cơn gió cuối đông buốt lạnh như vuốt ve mái tóc bạc trắng của người mẹ già. Trong khói hương lăng đăng hoàng hôn, bà Loan thầm th́: "Văn ơi, mẹ đến thăm con đây!". Tiếng gọi con của người mẹ nghe sao nghẹn ḷng.

Bài cuối: Mẹ măi gọi tên anh...

Chân dung anh- liệt sĩ tuổi 19

Cha mẹ của liệt sĩ Lê Văn là ông Lê An Ninh và bà Trần Thị Kim Loan, đều là cán bộ hưu trí của Viện Lúa ĐBSCL. Cụ Ninh năm nay đă 82 tuổi, c̣n rất minh mẫn, là nhà khoa học lớn trong lĩnh vực nông nghiệp, vinh dự được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học- Công nghệ. Liệt sĩ Lê Văn là người con thứ hai, c̣n chị cả và hai em. Bà Loan nói rằng, con hy sinh v́ Tổ quốc th́ thật tự hào, chỉ thương con không một ngày sung sướng. Bà nhớ như in ngày sinh anh Văn, quê lúa Thái B́nh bị dịch vàng rụi, đói khổ triền miên. Vậy mà anh Văn vẫn lớn nhanh, lanh lợi và có khiếu văn chương, hội họa. Tôi cũng khá bất ngờ trước những nét vẽ trong nhật kư của anh, sắc sảo và có hồn. Năm 1983, lúc 17 tuổi, anh Văn theo cha mẹ vào Cần Thơ sống do ông Ninh chuyển công tác về Viện Lúa ĐBSCL.

Tuổi 82, già yếu khiến cụ Ninh chậm chạp nhưng nhắc đến tuổi thơ con, mắt ông sáng lấp láy, cao hứng kể chuyện con "khỉ khọt". Nào là anh Văn có tài giăng lưới, bắt cá, nhấp cá lóc. "Nó đi một chút về là tay cầm xâu cá, quấn mớ bông súng quanh cổ, miệng véo von từ đầu ngơ"- cụ Ninh kể. C̣n trong trí nhớ của bà Loan, anh Văn có hiếu, thương chị em và rất chăm chút cho gia đ́nh. Đêm trước khi anh đi nghĩa vụ, anh cứ nhắc cha mẹ hoài, phải giữ ǵn sức khỏe, tập thể dục thường xuyên, đừng tham công tiếc việc. Anh c̣n nói khi làm xong nghĩa vụ người trai, anh sẽ cưới cô người yêu, sinh cháu nội đích tôn cho ông bà ẵm bồng.

Tôi may mắn t́m gặp anh Nguyễn Tấn Sinh, bạn chí thân đồng hương Thái B́nh, vào Cần Thơ cùng đợt với anh Văn, cùng nhập ngũ và cùng sang Campuchia làm nghĩa vụ quốc tế nhưng khác đơn vị. Anh Sinh mải mê kể chuyện tuổi thơ anh Văn "nghịch phá chúa" nhưng rất khéo tay. Tài leo dừa thoăn thoắt, chuyền từ ngọn dừa này sang ngọn dừa khác của anh Văn khó ai sánh kịp. Ngày hai anh em cùng làm tân binh, huấn luyện ở Sóc Trăng, đêm đêm nằm cạnh nhau, anh Văn hay động viên anh Sinh cực khổ cũng phải cố, nhiệm vụ phải hoàn thành. "Phải Văn c̣n cũng con cái đuề huề như tôi bây giờ rồi"- anh Sinh nghẹn ngào khi nhắc về người bạn liệt sĩ của ḿnh.

Tôi đă đọc nhiều vần thơ, thư và nhật kư của anh, qua sự cho phép của gia đ́nh, và cảm nhận rằng, anh rất giỏi văn chương. Đọc đoạn anh ví von đời trinh sát của ḿnh mà tôi dâng trào cảm xúc: "Biết bao khu rừng ḿnh đă qua, bao nhiêu đồi núi ḿnh đă được đặt chân đến, ước ǵ bây giờ có em đi bên cạnh. Ḿnh chắc là quá mơ mộng. Ḿnh đi như vậy ôi sao giống những nhà địa chất quá, chỉ khác trong tay ḿnh là cây súng chứ không phải là cây búa và cây bút". Trong kỷ vật của anh, có 8 bài thơ, khi anh tặng mẹ, tặng bạn, tặng người yêu, đều rất hay về cấu tứ, câu từ. Bài thơ "Kôngpông Chnăng" được liệt sĩ Lê Văn viết tháng 5-1984 có đoạn:

"Có Ural chạy dài theo gió
Bốn mùa mây phủ trời xanh
Ở trong đó có ǵ huyền thoại
Với rừng dầu và muỗi vắt bên tai"

Như một sự linh cảm, bài thơ "Nhớ mẹ" được liệt sĩ Lê Văn sáng tác vào mùa đông năm 1984, có đoạn:

"Chắc xuân này con không về với mẹ
Để mẹ chờ ba ngày

Bà Loan viếng mộ con trai ở Nghĩa trang Liệt sĩ quận Ô Môn. Ảnh: DUY KHÔI 

   Ông bà An Ninh bồi hồi bên kỷ vật con trai- Liệt sĩ Lê Văn. Ảnh: DUY KHÔI

Tết sắp qua"

Và rồi anh nhắn nhủ với mẹ già ở Cần Thơ:

"Ḷng con buồn xin vài câu chúc Tết
Để bên này con tiếp bước hành quân
Nhớ con mẹ đừng buồn đừng tủi
Tiếng pháo giao thừa- đó tiếng tiếng con!".

Quả vậy, Tết năm đó và 32 năm đă qua, anh chỉ về với cha mẹ già trong hương khói tinh anh.

"Mẹ so đũa thừa lại nhắc tên anh"

Bà con ở Viện Lúa ĐBSCL nhắc đến mái tóc của bà Kim Loan, mẹ liệt sĩ Lê Văn, như một câu chuyện về t́nh mẹ. Ngày xưa tóc của bà óng mượt, đen lay láy. Vậy mà chỉ chưa đầy tuần sau khi nhận giấy báo tử của con, đêm đêm bà ôm di ảnh con vào ḷng rấm rứt, mái tóc bà bỗng bạc phơ từ đó. 32 năm sau ngày anh Văn hóa thành hồn thiêng sông núi, chưa khi nào ông bà An Ninh nghĩ con đi xa. Thỉnh thoảng, ông bà lại ghé qua Nghĩa trang thắp nhang cho con. Bàn thờ của anh Văn hôm nào cũng có đóa hoa hồng, hoa huệ cắt từ vườn nhà, bà Loan nâng niu cắm trước di ảnh.

Bữa trưa ông bà mời tôi dùng cơm, tôi lănh phần dọn chén. 3 chén đũa cho ba người ăn. Bà lặng thinh đi lấy 1 cái chén và đôi đũa khác, bới cơm, bỏ cá rồi gọi: "Văn ơi, về ăn cơm nhé con!". Tôi chết lặng và thấy ḿnh như có lỗi. Th́ ra với ông bà, anh Văn vẫn sống măi trong tâm can một cách đặc biệt. Tôi đắng ḷng chợt nhớ lại mấy câu thơ của nhà thơ Thu Bồn:

"Bữa ăn sum vầy bên bếp lửa
Mẹ so đũa thừa lại nhắc tên ta"

Một trang trong quyển nhật kư của liệt sĩ Lê Văn. Ảnh: DUY KHÔI

32 năm, thời gian đủ để một người trưởng thành, đủ để những vết thương liền da theo năm tháng. Nhưng nỗi đau người mẹ th́ vẫn vẹn nguyên, dù rằng đó là nỗi đau xen lẫn tự hào. T́nh mẹ đă vậy mà t́nh con cũng đằm sâu khôn tả. Trong kỷ vật đồng đội anh mang về, có chiếc khăn bà Loan tự tay khâu tặng con trước lúc nhập ngũ. Anh gói ghém cẩn thận, nếp gấp thẳng tắp và cẩn thận ghi lên khăn hai chữ "Kỷ Niệm". Anh trân trọng t́nh mẹ qua đường kim mối chỉ.

B́a cuốn nhật kư, liệt sĩ Lê Văn vẽ hoa, viết tên ḿnh rất đẹp và đề phía dưới cùng trang viết: “Nhà xuất bản Văn Hóa”. Từ ư tưởng này, gia đ́nh rất mong muốn xuất bản toàn bộ cuốn nhật kư cùng di cảo thơ, một số lá thư của liệt sĩ Lê Văn. Cụ An Ninh c̣n cho biết, không biết con trai đùa hay thật, nhưng nếu được, gia đ́nh sẽ chọn NXB Văn Hóa theo đúng ư tưởng của liệt sĩ Lê Văn.

Cụ Lê An Ninh chỉ hay nhắc chuyện vui của con, sợ nhắc chuyện buồn v́ căn bệnh tuổi già không cho phép ông xúc động. Tôi đă khóc nhiều khi đọc được bài thơ "Nhớ con trai" do cụ Ninh sáng tác, trên một tờ giấy mỏng, lẫn trong mớ kỷ vật của con:

"Mây đă tan c̣n mong chi mây tụ
Hoa đă tàn đâu nở lại trần gian
Nhưng vết thương ḷng đâu dễ đa đoan
Người trong cuộc khóc người trong cuộc"

Nhưng rồi cụ dặn ḷng, an ủi ḿnh và cả an ủi con:

"Sống trên đời như hai chữ phù vân
Chết như con cũng là đẹp muôn phần"

Đúng như lời ông bà An Ninh nói với tôi rằng, nỗi đau mất con không phải chỉ ông bà mới có. Bao nhiêu bậc cha mẹ trên đất nước này tiễn con ra trận nhưng đâu được đón con về. Nhưng đọc những ḍng nhật kư của liệt sĩ Lê Văn, đọc được những khát khao yêu thương và cống hiến cho Đảng, cho đất nước, cho ḥa b́nh của anh, tôi nghĩ ḿnh cần viết ra để một thế hệ thanh niên đă lên đường làm nghĩa vụ quốc tế cao cả thấy ḿnh trong đó; để tuổi trẻ hôm nay tự hào về truyền thống hào hùng của cha anh. Một lối sống đẹp, sống có ích và sống hiến dâng đáng trân quư.

* * *

"Nắng chiều tỏa xuống sông Ô môn quê em. Làng xóm vui đầm ấm. Ḷng em bao thầm nhớ…". Bài hát "Chiều trên sông Ô Môn" bỗng đâu vang xa từ chiếc loa truyền thanh. Bà Loan tỉ mẩn lau chùi phần mộ rồi từ giă con ra về. Bóng bà cụ tuổi "cổ lai hy" trải dài theo bóng nắng, đôi bàn tay nhăn nheo quệt vội giọt nước mắt tuôn rơi. Rồi bà đưa đôi mắt về đài tưởng niệm Tổ quốc ghi công, nh́n những hàng mộ thẳng tắp, nh́n cờ đỏ sao vàng in rơ trên từng phần mộ… Bà nh́n thật lâu hàng chữ "Liệt sĩ Lê Quốc Văn".

           


loading...

Các tin đã đưa:  
Nhật kư Bên ḍng Mê Công (06/01/2017)
Thanh niên đồng bằng trên đường khởi nghiệp (01/11/2016)
Thanh niên đồng bằng trên đường khởi nghiệp (01/11/2016)
Thanh niên đồng bằng trên đường khởi nghiệp (31/10/2016)
Tôi đi học... cười! (03/10/2016)
Cần Thơ, cà phê phố… (31/05/2016)
Cần Thơ
cà phê phố…
(29/05/2016)
Mùa sa mưa (28/05/2016)
Cần Thơ cà phê phố… (28/05/2016)
ĐỔI MỚI TRÊN VÙNG ĐẤT ANH HÙNG (29/04/2016)

TIN VẮN

 Afghanistan. Ngày 22-6, vụ đánh bom tự sát bằng ôtô ngay bên ngoài một ngân hàng ở thành phố Lashkar Gah, thủ phủ tỉnh Helmand, miền Nam Afghanistan, khiến ít nhất 34 người chết và 60 người bị thương. Vụ việc xảy ra khi công nhân đang xếp hàng chờ rút tiền lương. Chưa có tổ chức nào thừa nhận là thủ phạm.

 Venezuela. Tổng thống Nicolás Maduro đă bổ nhiệm Đại sứ Venezuela tại Tổ chức các nước châu Mỹ (OAS) Samuel Moncada làm Ngoại trưởng thay bà Delcy Rodríguez, người sẽ ra tranh cử thành viên Quốc hội lập hiến vào tháng 7 tới.

 LHQ. Tổng Thư kư Liên Hiệp Quốc (LHQ) Antonio Guterres đă chỉ định nhà ngoại giao kỳ cựu của Nga Vladimir Voronkov làm người đứng đầu Văn pḥng Chống khủng bố của LHQ mới được thành lập.

 Pháp. Tổng thống Emmanuel Macron đă bổ nhiệm chuyên gia luật theo đường lối cánh tả Nicole Balloubet làm Bộ trưởng Tư pháp thay thế ông Francois Bayrou, trong khi bà Florence Parly - một thành viên của đảng Xă hội, được cử làm Bộ trưởng Quốc pḥng thay thế bà Sylvie Goulard vừa tuyên bố từ chức chỉ sau 1 tháng nắm quyền.

 Iraq. Theo Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF), hơn 5 triệu trẻ em ở Iraq cần tới cứu trợ nhân đạo khẩn cấp do hậu quả của cuộc chiến chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng.

V.P (TTXVN, AFP)

MỚI CẬP NHẬT
 Thông báo mất điện
 Thông báo tuyển dụng
 Rao vặt, nhà đất ngày 23-6-2017
 Áo SensiVest theo dơi t́nh trạng phổi của bệnh nhân suy tim
 Ứng dụng t́m nhanh người cấp cứu bệnh nhân ngưng tim
   CÔNG LUẬN QUAN TÂM
Ông Trần Thanh Mẫn được hiệp thương cử giữ chức vụ Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa VIII, nhiệm kỳ 2014-2019
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc làm việc với Thủ tướng Campuchia Samdech Techo Hun Sen
Tạm hoăn phiên ṭa theo đề nghị của Viện Kiểm sát
Nhiều hoạt động Kỷ niệm 92 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam
Vụ án cán bộ Thanh tra Sở GTVT TP Cần Thơ nhận hối lộ
9 bị cáo hầu ṭa
Kết nối “CUNG-CẦU” hỗ trợ người chăn nuôi heo
Dự án nâng cấp Trường Đại học Cần Thơ có kinh phí thực hiện trên 105 triệu USD
Trợ lực để sinh viên, giảng viên trẻ nghiên cứu khoa học
Đồng hành cùng sĩ tử trước giờ G
Hiểu đúng để khởi nghiệp thành công
6 nguyên nhân đổ mồ hôi nhiều phụ nữ sau 40 cần chú ư
Hồ Bún Xáng- điểm nhấn cho Cần Thơ
Định vị Việt Nam vào đúng ḍng chảy chính, phù hợp với lợi ích quốc gia - dân tộc
Phó Thủ tướng trả lời chất vấn của các đại biểu Quốc hội
Hợp tác nghiên cứu, phát triển giống lúa thích ứng với biến đổi khí hậu